Θυρεοειδής και οστεοπόρωση

  • Τι είναι η οστεοπόρωση;

Η οστεοπόρωση είναι μια χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας και ποιότητάς τους, με αποτέλεσμα αυτά με την πάροδο του χρόνου να γίνονται πιο εύθραυστα και λεπτά. Έτσι αυξάνεται με τα χρόνια ο κίνδυνος κατάγματος των οστών, καθώς μειώνεται η ανθεκτικότητα και η ελαστικότητά τους.
Αν και τα κατάγματα μπορούν να συμβούν σε διάφορα μέρη του σώματος, συνηθέστερα αφορούν τους καρπούς, τους γοφούς και τη σπονδυλική στήλη.

  • Πώς λειτουργεί ο θυρεοειδής αδένας;

Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο λαιμό, ακριβώς μπροστά από την τραχεία και η κύρια λειτουργία του είναι να παράγει ορμόνες, που ρυθμίζουν το ρυθμό του μεταβολισμού του σώματος και είναι απαραίτητες για την κανονική ψυχική και σωματική ανάπτυξη και για τη διατήρηση της καλής υγείας.

  • Τι είναι ο υπερθυρεοειδισμός («υπερδραστήριος θυρεοειδής»);

Ο υπερθυρεοειδισμός συχνά αναφέρεται ως «υπερδραστηριότητα του θυρεοειδούς» και είναι μια κατάσταση στην οποία μεγάλες ποσότητες ορμονών απελευθερώνεται από τον θυρεοειδή αδένα.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως απώλεια βάρους, νευρικότητα, άγχος, υπερκινητικότητα, αίσθημα παλμών, κόπωση και αυξημένη εφίδρωση.

  • Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός («υπολειτουργία του θυρεοειδούς»);

Υποθυρεοειδισμός συχνά αναφέρεται ως «υπολειτουργία του θυρεοειδούς» και σημαίνει ότι ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αρκετή θυροξίνη. Τα παιδιά που γεννιούνται με αυτό το πρόβλημα και οι ενήλικες που θα διαγνωστούν με αυτόν, χρειάζονται συνήθως δια βίου θεραπεία.
Μπορεί επίσης να συμβεί ως μακροπρόθεσμη συνέπεια μιας χειρουργικής επέμβασης στο θυρεοειδή.
Αυτή η κατάσταση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως κόπωση, λήθαργος, αύξηση του σωματικού βάρους, δυσανεξία στο κρύο, κατάθλιψη και μυϊκούς πόνους.

  • Οι νόσοι του θυρεοειδούς και η οστεοπόρωση
    Μήπως ο υπερθυρεοειδισμός προκαλεί οστεοπόρωση και κατάγματα;

Τα οστά συνεχώς διασπώνται και αντικαθίστανται από κύτταρα γνωστά ως οστεοκλάστες και οστεοβλάστες.
Κάθε κύκλος αναδόμησης των οστών διαρκεί περίπου 200 ημέρες και αν υπάρχει περίσσεια της θυρεοειδικής ορμόνης, αυτή θα επισπεύσει αυτόν τον «κύκλο εργασιών» στα οστά. Αν αυτή η διαδικασία συμβαίνει πολύ γρήγορα τα δομικά κύτταρα των οστών (οστεοβλάστες) δεν είναι σε θέση να αντικαταστήσουν το οστό σας αρκετά γρήγορα, έτσι το συνολικό ποσοστό της οστικής απώλειας αυξάνεται.
Στον υπερθυρεοειδισμό βρίσκονται εργαστηριακές ενδείξεις τόσο αυξημένης οστικής απορρόφησης όσο και αυξημένου σχηματισμού του οστού. Το ισοζύγιο είναι όμως αρνητικό.
Αν τα επίπεδα των ελεύθερων ορμονών του θυρεοειδούς σας (fT3/ fT4) μείνουν υψηλά για αρκετό καιρό, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ανάπτυξης χαμηλής οστικής πυκνότητας και οστεοπόρωσης, ιδιαίτερα αν πρόκειται για γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση!

Ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί επίσης να σχετίζεται με μυϊκή αδυναμία και απώλεια άλιπης μάζας σώματος, η οποία μπορεί να είναι αρκετά σοβαρή σε ορισμένες περιπτώσεις.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο πτώσης και καταγμάτων των οστών.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περισσότερο από το 10% των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών είναι υπό θεραπεία με θυρεοειδικές  ορμόνες και από αυτές το 20% παίρνει παραπάνω από όσο χρειάζεται! (Abe et al., 2007)
Τα επίπεδα καταστολής της TSH σε άτομα που παίρνουν θυροξίνη μπορεί να σχετίζονται με τον κίνδυνο κατάγματος, γι αυτό και
θα πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον ετησίως σε ασθενείς που λαμβάνουν θυροξίνη.
Επιπλέον, οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με το πώς να λαμβάνουν το χάπι του θυρεοειδούς σωστά.
Η θυροξίνη θα πρέπει να λαμβάνονται την ίδια ώρα κάθε μέρα για να αποφεύγονται διακυμάνσεις στα επίπεδα της TSH.

  • Αν έχω υπερθυρεοειδισμό πρέπει να κάνω εξέταση μέτρησης οστικής μάζας;

Μια σάρωση της οστικής πυκνότητας παρέχει πληροφορίες σχετικά με την αντοχή και την πυκνότητα των οστών σας, βοηθά το γιατρό σας να καθορίσει αν έχετε ή όχι υψηλό κίνδυνο κατάγματος οστών.
Είναι σημαντικό να συζητήσετε τους παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν οστεοπόρωση με το γιατρό σας.
Ο υπερθυρεοειδισμός είναι ένα νόσημα που, υπό συνθήκες, μπορεί να προκαλέσει μια μείωση στην πυκνότητα των οστών. Μόλις το πρόβλημα θυρεοειδή σας ελέγχεται, η πυκνότητα των οστών συνήθως ανακάμπτει.

  • Για ποιους συστήνεται η μέτρηση της οστικής μάζας;

Η οστεοπυκνομετρία ή η μέτρηση οστικής μάζας μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις ηλικιωμένες γυναίκες που λαμβάνουν θυροξίνη, ανεξαρτήτως ύπαρξης άλλων παραγόντων. Ο έλεγχος για οστεοπόρωση είναι απαραίτητος και για τις νεαρές γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία με θυρεοειδικές ορμόνες και παρουσιάζουν επιπρόσθετους παράγοντες κινδύνου για απώλεια οστικής μάζας:

  1. μικρό ανάστημα
  2. κάπνισμα
  3. ιστορικό κατάγματος
  4. χρόνια χρήση κορτιζόνης
  5. σακχαρώδη διαβήτη
  6. νεφρική ανεπάρκεια
  7. σύνδρομα δυσαπορροφήσεως
  8. ηπατική ανεπάρκεια
  9. θεραπεία υποκατάστασης με οιστρογόνα
  10. κατάχρηση αλκοόλ
  11. παρατεταμένη καθιστική ζωή
  12. υπερθυρεοειδισμός
  • Μήπως ο υποθυρεοειδισμός προκαλεί οστεοπόρωση και κατάγματα;

Ο ίδιος ο υποθυρεοειδισμός δεν είναι ένας παράγοντας κινδύνου για οστεοπόρωση. Ωστόσο, εάν έχετε υποθυρεοειδισμό και παίρνετε εδώ και χρόνια θυροξίνη, σε ποσότητα παραπάνω από ό,τι χρειάζεστε, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια οστού.
Για να αποφευχθεί αυτό,  πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά τα επίπεδα των ελεύθερων θυρεοειδικών ορμονών, για να εξασφαλιστεί ότι δε θα είναι υψηλά.

  • Έχω πρόβλημα με το θυρεοειδή.
    Τι μπορώ να κάνω για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και των καταγμάτων;

Οι παράγοντες που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση υγιών οστών περιλαμβάνουν μια καλά ισορροπημένη διατροφή με τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο, ασφαλή έκθεση στον ήλιο για το σχηματισμό επαρκούς ποσότητας βιταμίνης D.
Σε ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Χασιμότο και άλλες αυτοάνοσες ασθένειες συστήνεται ο προδιορισμός των επιπέδων βιταμίνης D και σε περίπτωση έλλειψης η αναπλήρωσή της!
Για την πρόληψη της οστεοπόρωσης συστήνεται ακόμη συστηματική άσκηση, αποφυγή του καπνίσματος και διατήρηση της κατανάλωσης αλκοόλ εντός των συνιστώμενων ορίων.

 

 

Γιαζιτζόγλου Ευαγγελία, ειδικός ενδοκρινολόγος
www.endomed.gr

 

 

Facebooktwittergoogle_plusmail

12 thoughts on “Θυρεοειδής και οστεοπόρωση

Αφήστε μια απάντηση