elikobaktiridio9

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, θυρεοειδής και Χασιμότο

Σε προηγούμενο άρθρο μας έχουμε αναφερθεί στο φαινόμενο της μοριακής μίμησης και το πώς αυτό είναι πιθανό να οδηγήσει στην εμφάνιση μιας αυτοάνοσης νόσου του θυρεοειδούς όπως η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο, μετά από την έκθεση του οργανισμού σε ορισμένα παθογόνα.  Δείτε εδώ.

Σήμερα θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε βιβλιογραφικά την πιθανή σχέση μεταξύ μιας λοίμωξης με το Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori) και της εμφάνισης νόσων του θυρεοειδούς αδένα.

Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού είναι ένα μικρόβιο που επηρεάζει περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού και προκαλεί χρόνια γαστρίτιδα, πεπτικό έλκος και γαστρικές κακοήθειες. Η μόλυνση με το ελικοβακτηρίδιο προκαλεί μια χρόνια κυτταρική φλεγμονώδη διαδικασία στο γαστρικό βλεννογόνο.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτής της τοπικής φλεγμονής μπορεί να μην περιορίζονται αποκλειστικά στην πεπτική οδό, αλλά μπορεί να επηρεάσουν επιπλέον τους εντερικούς ιστούς ή άλλα όργανα. Πράγματι, η λοίμωξη με το ελικοβακητρίδιο έχει συνδεθεί επιδημιολογικά και με εξω-πεπτικές ασθένειες. Στα πλαίσια αυτά, έχει διατυπωθεί η υπόθεση λοίμωξη με το H. pylori μπορεί να είναι υπεύθυνη για διάφορες ενδοκρινολογικές διαταραχές, όπως αυτοάνοσα νοσήματα του θυρεοειδούς, σακχαρώδη διαβήτη, δυσλιπιδαιμία, παχυσαρκία, οστεοπόρωση και πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και θυρεοειδής

Μέχρι σήμερα υπάρχουν πολλές αλλά αμφιλεγόμενες αναφορές που συνδέουν τη λοίμωξη με H. pylori με διαταραχές του θυρεοειδούς, συμπεριλαμβανομένων των αυτοάνοσων διαταραχων του θυρεοειδούς όπως η αυτοάνοση ατροφική θυρεοειδίτιδα και η θυρεοειδίτιδα του Hashimoto και του MALT λεμφώματος του θυρεοειδούς.

Μερικές μελέτες έχουν αναφέρει αυξημένο επιπολασμό της λοίμωξης από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού σε ενήλικες και παιδιά με αυτοάνοση θυρεοειδική νόσο και μια σχέση μεταξύ της λοίμωξης με H. pylori  και της παρουσίας υψηλών τίτλων των αυτοαντισωμάτων του θυρεοειδούς, όπως αυτά έναντι της θυρεοσφαιρίνης (anti-Tg) και της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (αντι-TPO).
Έχει επίσης προταθεί ότι η ύπαρξη της πρωτεΐνης του ελικοβακτηριδιου του πυλωρού CagA + (cytotoxin-associated gene A) αυξάνει τον κίνδυνο για αυτοάνοση νόσο του θυρεοειδούς, ιδιαίτερα σε γυναίκες όπως και ότι εμπλέκεται στην παθογένεια της θυρεοειδίτιδα του Hashimoto.
Αυτό βασίζεται μεταξύ άλλων στην ανίχνευση μονοκλωνικών αντισωμάτων έναντι των θετικών αλυσίδων της πρωτεΐνης Cag-Α, οι οποίες βρέθηκαν να αντιδρούν με τα θυλακιώδη κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα.
Επιπλέον, η ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των ΙgG αντισωμάτων κατά του Η. pylori και των αυτοαντισωμάτων του θυρεοειδούς, καθώς και η παρατήρηση ότι η εξάλειψη της μόλυνσης με Η. pylori ακολουθείται από μία σταδιακή μείωση των επιπέδων των αυτοαντισωμάτων του θυρεοειδούς, υποδεικνύουν ότι το Η. pylori μπορεί να εμπλέκεται στην ανάπτυξη της αυτοάνοσης ατροφικής θυρεοειδίτιδας.
Μια άλλη μελέτη έδειξε επίσης μια σημαντική μείωση των ελεύθερων τιμών Τ3 και Τ4 σε περίπτωση λοίμωξης με H. pylori.

Αντίθετα, άλλες μελέτες δεν έδειξαν διαφορές στα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς ή στα αυτο-αντισώματα του θυρεοειδούς σε ασθενείς με και χωρίς λοίμωξη με ελικοβαξτηρίδιο ενώ το H. pylori φάνηκε να μην αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσης νόσου του θυρεοειδούς σε άτομα με δυσπεπτικά συμπτώματα.

Λαμβάνοντας αυτά τα αποτελέσματα υπόψη, προτάθηκε ότι ο έλεγχος για αυτοάνοση νόσο του θυρεοειδούς σε ασθενείς με θετικό τεστ αναπνοής για το H. pylori δεν ενδείκνυται.
Επιπλέον, η εύρεση παρόμοιας επικράτησης της μόλυνσης με Η. pylori, σε ανθρώπους με ή χωρίς στελέχη CagA +, σε ασθενείς με θυρεοειδίτιδα του Hashimoto συνηγορεί κατά μιας πραγματικής σύνδεσης μεταξύ της λοίμωξης με Η. pylori και της θυρεοειδίτιδας του Hashimoto. Για να διερευνηθεί περαιτέρω η σχέση μεταξύ των αυτοάνοσων ασθενειών του θυρεοειδούς και του H. pylori απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες.

Η ύπαρξη, από την άλλη, λεμφοειδών θυλακίων στο γαστρικό βλεννογόνο είναι κοινή σε άτομα με αυτοάνοαση θυρεοειδική νόσο και η μόλυνση με H. pylori φέρεται να  διαδραματίζει αιτιολογικό ρόλο.
Όταν μια αυτοάνοση ασθένεια συνυπάρχει με λοίμωξη H pylori, το Η pylori ενδεχομένως να εμπλέκεται στην παθογένεση εξω-γαστρικών λεμφωμάτων MALT, όπως το MALT λέμφωμα του θυρεοειδούς, όπως αναφέρθηκε σε σχετική δημοσίευση.
Στην περίπτωση ενός ασθενούς, μετά από γαστρεκτομή το λέμφωμα στο θυρεοειδή έγινε μικρότερο παροδικά και όταν ο ασθενής υποβλήθηκε σε αγωγή με θεραπεία εκρίζωσης για το H pylori, το λέμφωμα εξαφανίστηκε εντελώς.
Παρ ‘όλα αυτά, στελέχη του H pylori δεν ανιχνεύθηκαν μέχρι τώρα στον ιστό του θυρεοειδούς, αμφισβητώντας το ρόλο του Η. pylori στην ανάπτυξη των εξω-γαστρικών MALT λεμφώματος σε ασθενείς με μία αυτοάνοση νόσο.

Από την άλλη πλευρά, είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι οι ασθενείς με λοίμωξη H. pylori που τεκμηριωμένα σχετίζεται με γαστρίτιδα ή ατροφική γαστρίτιδα συνήθως χρειάζονται αυξημένες ημερήσιες δόσεις λεβοθυροξίνης (Τ4), υποδεικνύοντας ότι η φυσιολογική έκκριση γαστρικού οξέος είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική απορρόφηση της λεβοθυροξίνης.
Επιπλέον, η ανάπτυξη της μόλυνσης με Η. pylori σε ασθενείς που λάμβαναν θεραπεία με Τ4 οδήγησε σε αυξημένα επίπεδα θυρεοτροπίνης (TSH), μια επίδραση που σχεδόν αντιστράφηκε μετά την εξάλειψη της μόλυνσης με ελικοβακτηρίδιο.

Διάγνωση λοίμωξης με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού

Η διαγνωστική προσέγγιση της λοίμωξης γίνεται με διαφορετικές μεθόδους ανάλογα με το ιστορικό, την κλινική εικόνα και τις εξατομικευμένες ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Έτσι οι μέθοδοι που επιστρατεύονται είναι:

  • H. Pylori αντιγόνο κοπράνων
  • Δοκιμασία αναπνοής
  • Ορολογικό τεστ
  • Αντιβιόγραμμα

Θεραπεία της λοίμωξης με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού

Αν διαγνωστεί λοίμωξη με το ελικοκτηρίδιο, πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια έτσι ώστε να εκριζωθεί από το βλεννογόνο του ανώτερου πεπτικού στστήματος.
Η επιτυχής θεραπεία μπορεί να εξαλείψει τις δυσπεπτικές ενοχλήσεις, να βοηθήσει την επούλωση τυχόν πεπτικού έλκους και να μειώσει τον κίνδυνο των επιπλοκών του έλκους (όπως η αιμορραγία).
Η θεραπεία περιλαμβάνει τη λήψη ορισμένων φαρμάκων για 7 έως 14 ημέρες.
Τα περισσότερα από τα θεραπευτικά σχήματα περιλαμβάνουν ένα φάρμακο που ονομάζεται αναστολέας της αντλίας πρωτονίων. Το φάρμακο αυτό μειώνει την παραγωγή οξέος από το στομάχι, το οποίο επιτρέπει στους ιστούς που έχει πληγεί από τη μόλυνση να επουλωθούν.
Επίσης, ως μέρος της θεραπείας λαμβάνονται συνήθως δυο ξεχωριστά αντιβιοτικά σκευάσματα. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο αποτυχίας της θεραπείας και της ανθεκτικότητας του ελικοβακτηριδίου στα αντιβιοτικά.
Αυτά τα σχήματα παρέχουν επιτυχία στη θεραπεία λοιμώξεων σε ποσοστό άνω του 90 τοις εκατό.
Η επιτυχία της θεραπείας θα πρέπει να επαληθευτεί αργότερα…

Συμπερασματικά, χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να τεκμηριωθεί η σχέση μεταξύ της λοίμωξης με ελικοβακηριδίου του πυλωρού και των νόσων του θυρεοειδούς. Ωστόσο, με δεδομένο το γεγονός ότι η ύπαρξή του πιθανότατα επηρεάζει την απορρόφηση της λεβοθυροξίνης, μιλήστε με την /τον ενδοκρινολόγο σας αν διαπιστωθούν παρόμοια προβλήματα παράλληλα με τυχόν δυσπεπτικά ενοχλήματα.

Διαβάστε επίσης: Χασιμότο, ενοχλήσεις στο στομάχι και βιταμίνη B12

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου
Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη

Πηγές:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23737311

http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0080042

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16263823

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15745105

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15270751

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12614211

 

 


67E3E48thyroxinhE73E0-480x336

Τι είναι η υγρή λεβοθυροξίνη και πότε χορηγείται;

H λεβοθυροξίνη (L-T4) είναι το φάρμακο που χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο για τη θεραπεία υποκατάστασης σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό. Η λεβοθυροξίνη χρησιμοποιείται επίσης ως θεραπεία καταστολής μετά από χειρουργική αφαίρεση καρκίνου του θυρεοειδούς και για τη θεραπεία ασθενών με οζώδη βρογχοκήλη, προκειμένου να ανασταλεί η ανάπτυξή τους, αν και αυτή η χρήση αμφισβητείται ακόμη.
Η λεβοθυροξίνη απομονώθηκε για πρώτη φορά από τον Kendall το 1914, από αφυδατωμένο θυρεοειδή ζωικής προέλευσης.
Η συνθετική L-Τ4 τέθηκε σε χρήση για τη θεραπεία νόσων του θυρεοειδούς στη δεκαετία του 1950.
Παραδοσιακά, η λεβοθυροξίνη είναι διαθέσιμη σε μορφή δισκίου. Περίπου το 60-90% της δόσης απορροφάται στη νήστιδα και τον ειλεό μέσα σε 3 ώρες από τη λήψη. Η απορρόφηση είναι μέγιστη όταν λαμβάνεται με άδειο στομάχι, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της γαστρικής οξύτητας στη διαδικασία.
Στην πραγματικότητα, το οξύ γαστρικό ρΗ είναι απαραίτητο για τη διάλυση του δισκίου, την αφαίρεση των ιόντων νατρίου και τη μετατροπή της L-Τ4 σε ένα λιπόφιλο μόριο.
Πρόσφατα, νέες μορφές L-T4, όπως μια κάψουλα μαλακής γέλης (soft gel capsule) και η λεβοθυροξίνη σε υγρή μορφή, έχουν διατεθεί…

Η θεραπεία με δισκία λεβοθυροξίνης δεν είναι πάντα «εύκολη»:
Αιτίες δυσαπορρόφησης

Ακόμα κι αν η λεβοθυροξίνη συνταγογραφείται για περισσότερα από 60 χρόνια, σχεδόν το 50% των ασθενών που τη λαμβάνουν εμφανίζουν διάφορες ανωμαλίες στο προφίλ των θυρεοειδικών ορμονών μετά από ένα έτος θεραπείας.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να εξηγήσουμε αυτό το γεγονός. Αρχικά, αρκετές καταστάσεις και ασθένειες που σχετίζονται με το γαστρεντερικό σωλήνα μπορεί να επηρεάσουν τη φαρμακοκινητική του δισκίου Τ4.
Οι πιο κοινές ασθένειες είναι αυτές που μεταβάλλουν το όξινο περιβάλλον του στομάχου όπως οι λοιμώξεις με το Helicobacter Pylori (HP) – ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού που σχετίζεται με την εμφάνιση γαστρίτιδα και η ατροφική γαστρίτιδα του σώματος του στομάχου.
Έρευνες έχουν καταδείξει σαφώς ότι οι ασθενείς με διαταραχές της έκκρισης γαστρικού οξέος απαιτούν αυξημένη δόση της θυροξίνης.
Επίσης, η αλλαγή στο pH που προκαλείται από φάρμακα που χρησιμοποποιούνται ευρέως για τη θεραπεία νόσων του στομάχου μπορεί να είναι υπεύθυνη για τη μειωμένη απορρόφηση της λεβοθυροξίνης.

Μια άλλη κατάσταση που απαιτεί αυξημένη δόση μορφή δισκίου L-Τ4 είναι η κοιλιοκάκη.
Μια πρόσφατη μελέτη σε ασθενείς με κοιλιοκάκη που επηρεάζονται από υποθυρεοειδισμό λόγω της θυρεοειδίτιδας του Hashimoto έδειξε ότι αν δεν ακολουθούσαν ελεύθερη γλουτένης δίαιτα, η θεραπευτική δόση Τ4 έπρεπε να αυξηθεί κατά τουλάχιστον 50%. Δεδομένου του αυξημένου επιπολασμού της κοιλιοκάκης σε ασθενείς με θυρεοειδή αυτοανοσία (2-5%), συνιστάται να εξετάζεται πάντα η διερεύνηση μια άγνωστης γαστρεντερικής διαταραχής σε άτομα υπό χρόνια θεραπεία με L-Τ4 που εμφανίζουν ξαφνικά την ανάγκη για μία αυξημένη δόση θυροξίνης.
Η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αυξημένη ανάγκη για λεβοθυροξίνη. Ας μην ξεχνάμε ότι πολλά δισκία σκευάσματος L-T4 περιέχουν λακτόζη, με αποτέλεσμα την περαιτέρω επαγωγή της διαταραχής με κάθε χορήγηση του φαρμάκου.
Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι και άλλα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την απορρόφηση της L-Τ4. Δείτε εδώ.

Τα καινούρια σκευάσματα της λεβοθυροξίνης και η πιθανή χρήση τους

Σήμερα, νέες μορφές λεβοθυροξίνης είναι διαθέσιμες όπως οι κάψουλες μαλακής γέλης και η λεβοθυροξίνη σε υγρή μορφή.
Η μαλακή κάψουλα περιέχει λεβοθυροξίνη διαλυμένη σε γλυκερίνη μέσα σε κάψουλα- εξωτερική ζελατίνη.
Αυτή η δομή παρέχει προστασία από τις διακυμάνσεις του γαστρικού ρΗ και θα μπορούσε επίσης να αποτρέψει τη δέσμευση από άλλες ουσίες στον εντερικό αυλό, όπως ο καφές  ή άλλα φάρμακα (για παράδειγμα τα άλατα ασβεστίου ή σιδήρου).
Η υγρή μορφή αποτελείται μόνο από λεβοθυροξίνη σε διάφορες συγκεντρώσεις, γλυκερίνη και αιθανόλη. Το πιο σημαντικό πλεονέκτημα της από του στόματος λαμβανόμενης υγρής μορφής, σε σύγκριση με το στερεό σκεύασμα, είναι η δυνατότητα χορήγησης σε ασθενείς που δεν μπορούν να καταπιούν ολόκληρα καψάκια ή δισκία.
Επιπλέον, όπως φαίνεται σε μια πρόσφατη μελέτη in vivo, το σκεύασμα υγρής λεβοθυροξίνης παρέχει επίσης καλύτερες δυνατότητες απορρόφησης.
Μάλιστα, οι Yue et al έχουν δείξει ότι η υγρή λεβοθυροξίνη εισέρχεται στο αίμα ταχύτερα από το δισκίο ή την κάψουλα μαλακής γέλης (η μέγιστη συγκέντρωση επιτυγχάνεται κατά μέσο όρο σε 30 λεπτά).

Αναστολείς αντλίας πρωτονίων και θεραπεία με λεβοθυροξίνη

Επειδή και η λεβοθυροξίνη και οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων (ΑΑΠ) είναι από τα κορυφαία συνταγογραφούμενα φάρμακα σε όλο τον κόσμο, δεν είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν ασθενείς που τα λαμβάνουν συγχρόνως.
Με την αναστολή της αντλίας Η + / Κ + ΑΤΡάσης στα γαστρικά τοιχωματικά κύτταρα, οι ΑΑΠ αυξάνουν το γαστρικό pH και επομένως βλάπτουν τη διάλυση του δισκίου λεβοθυροξίνης, που συμβαίνει στο όξινο περιβάλλον του στομάχου, μειώνοντας έτσι την απορρόφησή της.
Όταν με τη θεραπεία με λεβοθυροξίνη δεν «φτάνουμε» τις επιθυμητές τιμές TSH, συχνά ακολουθεί η αύξηση της ημερήσιας δόσης.
Πρόσφατες μελέτες έχουν καταδείξει σαφώς ότι η δυσαπορρόφηση του δισκίου Ι_Τ4 που επάγεται από τους ΑΑΠ επιλύεται αποτελεσματικά τόσο με την κάψουλα μαλακής γέλης όσο και με την υγρή λεβοθυροξίνη.

«Καλό πρωινό για μια καλή μέρα»

Ο καφές έχει βρεθεί ότι μειώνει την απορρόφηση της L-Τ4. Μελέτες έχουν δείξει ότι η νατριούχος λεβοθυροξίνη αποικοδομείται ταχέως στους 60 ° C.
Αντιστρόφως, η αποικοδόμηση του σκευάσματος της υγρής λεβοθυροξίνης σε γάλα, τσάι, καφέ με γάλα γίνεται γύρω στους 50 ° C. Αποτελέσματα από μια μικρή ομάδα 54 ασθενών, οι οποίοι κατανάλωναν από το στόμα υγρή L-Τ4 λίγα λεπτά πριν από το πρωινό  έδειξαν ότι είχαν συγκρίσιμες τιμές θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα τους σε σχέση με συτούς που την έλαβαν μέχρι και μία ώρα πριν το πρωινό.
Ενδεχομένως, η παρουσία του αλκοόλ (αιθανόλης) στο υγρό σκεύασμα να παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτήν την ταχύτερη απορρόφηση της Τ4.

Υγρή λεβοθυροξίνη και παιδιατρικοί ασθενείς

Η χορήγηση λεβοθυροξίνης σε βρέφη μπορεί να παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τη χορήγηση σε μορφή ταμπλέτας, η οποία χρειάζεται συχνά να συνθλιφτεί. Η χρήση του σκευάσματος υγρής L-T4 έχει διερευνηθεί ήδη σε παιδιατρικούς ασθενείς με συγγενή υποθυρεοειδισμό. Αυτή είναι η πιο συχνή συγγενής ενδοκρινική διαταραχή και η έγκαιρη θεραπεία επιτρέπει την κανονική ψυχική και σωματική ανάπτυξη. Ωστόσο, κάποια παιδιά, παρά την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, παρουσιάζουν ανώμαλη ψυχική ανάπτυξη και κακή μακροχρόνια έκβαση.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό το φαινόμενο, όπως η ηλικία κατά την έναρξη της θεραπείας, κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες, η συμμόρφωση των γονέων και η αρχική δόση της λεβοθυροξίνης.

Οι Peroni et al συνέκριναν τη χορήγηση σκευασμάτων υγρής L-T4 και δισκίων σε βρέφη, στην αρχική θεραπεία του συγγενούς υποθυρεοειδισμού, αποδεικνύοντας ότι η ομαλοποίηση της TSH επιτυγχάνεται σε σημαντικά περισσότερα παιδάκια που λαμβάνουν το υγρό σκεύασμα σε σύγκριση με εκείνα που λαμβάνουν το δισκίο λεβοθυροξίνης.
Επιπλέον, τα βρέφη υπό θεραπεία με υγρό σκεύασμα παρουσίαζαν σημαντικά χαμηλότερες τιμές TSH.

 

Πολλές μελέτες δείχνουν, συμπερασματικά, για πρώτη φορά ότι η «υγρή» λεβοθυροξίνη θα μπορούσε να μειώσει το πρόβλημα της δυσαπορρόφησης L-Τ4 που συναντάται κατά τη χρήση παραδοσιακών δισκίων και να αποτελέσει εναλλακτική λύση για διάφορες ειδικές κατηγορίες ασθενών με υποθυρεοειδισμό.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη
Διαβάστε ακόμη
Ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας με λεβοθυροξίνη 

Πηγές:

http://press.endocrine.org/doi/pdf/10.1210/jc.2014-2684

http://www.eje-online.org/content/170/1/95.full

https://www.karger.com/Article/Pdf/110591

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4130840/