67E3E48thyroxinhE73E0-480x336

Τι είναι η υγρή λεβοθυροξίνη και πότε χορηγείται;

H λεβοθυροξίνη (L-T4) είναι το φάρμακο που χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο για τη θεραπεία υποκατάστασης σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό. Η λεβοθυροξίνη χρησιμοποιείται επίσης ως θεραπεία καταστολής μετά από χειρουργική αφαίρεση καρκίνου του θυρεοειδούς και για τη θεραπεία ασθενών με οζώδη βρογχοκήλη, προκειμένου να ανασταλεί η ανάπτυξή τους, αν και αυτή η χρήση αμφισβητείται ακόμη.
Η λεβοθυροξίνη απομονώθηκε για πρώτη φορά από τον Kendall το 1914, από αφυδατωμένο θυρεοειδή ζωικής προέλευσης.
Η συνθετική L-Τ4 τέθηκε σε χρήση για τη θεραπεία νόσων του θυρεοειδούς στη δεκαετία του 1950.
Παραδοσιακά, η λεβοθυροξίνη είναι διαθέσιμη σε μορφή δισκίου. Περίπου το 60-90% της δόσης απορροφάται στη νήστιδα και τον ειλεό μέσα σε 3 ώρες από τη λήψη. Η απορρόφηση είναι μέγιστη όταν λαμβάνεται με άδειο στομάχι, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της γαστρικής οξύτητας στη διαδικασία.
Στην πραγματικότητα, το οξύ γαστρικό ρΗ είναι απαραίτητο για τη διάλυση του δισκίου, την αφαίρεση των ιόντων νατρίου και τη μετατροπή της L-Τ4 σε ένα λιπόφιλο μόριο.
Πρόσφατα, νέες μορφές L-T4, όπως μια κάψουλα μαλακής γέλης (soft gel capsule) και η λεβοθυροξίνη σε υγρή μορφή, έχουν διατεθεί…

Η θεραπεία με δισκία λεβοθυροξίνης δεν είναι πάντα «εύκολη»:
Αιτίες δυσαπορρόφησης

Ακόμα κι αν η λεβοθυροξίνη συνταγογραφείται για περισσότερα από 60 χρόνια, σχεδόν το 50% των ασθενών που τη λαμβάνουν εμφανίζουν διάφορες ανωμαλίες στο προφίλ των θυρεοειδικών ορμονών μετά από ένα έτος θεραπείας.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να εξηγήσουμε αυτό το γεγονός. Αρχικά, αρκετές καταστάσεις και ασθένειες που σχετίζονται με το γαστρεντερικό σωλήνα μπορεί να επηρεάσουν τη φαρμακοκινητική του δισκίου Τ4.
Οι πιο κοινές ασθένειες είναι αυτές που μεταβάλλουν το όξινο περιβάλλον του στομάχου όπως οι λοιμώξεις με το Helicobacter Pylori (HP) – ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού που σχετίζεται με την εμφάνιση γαστρίτιδα και η ατροφική γαστρίτιδα του σώματος του στομάχου.
Έρευνες έχουν καταδείξει σαφώς ότι οι ασθενείς με διαταραχές της έκκρισης γαστρικού οξέος απαιτούν αυξημένη δόση της θυροξίνης.
Επίσης, η αλλαγή στο pH που προκαλείται από φάρμακα που χρησιμοποποιούνται ευρέως για τη θεραπεία νόσων του στομάχου μπορεί να είναι υπεύθυνη για τη μειωμένη απορρόφηση της λεβοθυροξίνης.

Μια άλλη κατάσταση που απαιτεί αυξημένη δόση μορφή δισκίου L-Τ4 είναι η κοιλιοκάκη.
Μια πρόσφατη μελέτη σε ασθενείς με κοιλιοκάκη που επηρεάζονται από υποθυρεοειδισμό λόγω της θυρεοειδίτιδας του Hashimoto έδειξε ότι αν δεν ακολουθούσαν ελεύθερη γλουτένης δίαιτα, η θεραπευτική δόση Τ4 έπρεπε να αυξηθεί κατά τουλάχιστον 50%. Δεδομένου του αυξημένου επιπολασμού της κοιλιοκάκης σε ασθενείς με θυρεοειδή αυτοανοσία (2-5%), συνιστάται να εξετάζεται πάντα η διερεύνηση μια άγνωστης γαστρεντερικής διαταραχής σε άτομα υπό χρόνια θεραπεία με L-Τ4 που εμφανίζουν ξαφνικά την ανάγκη για μία αυξημένη δόση θυροξίνης.
Η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αυξημένη ανάγκη για λεβοθυροξίνη. Ας μην ξεχνάμε ότι πολλά δισκία σκευάσματος L-T4 περιέχουν λακτόζη, με αποτέλεσμα την περαιτέρω επαγωγή της διαταραχής με κάθε χορήγηση του φαρμάκου.
Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι και άλλα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την απορρόφηση της L-Τ4. Δείτε εδώ.

Τα καινούρια σκευάσματα της λεβοθυροξίνης και η πιθανή χρήση τους

Σήμερα, νέες μορφές λεβοθυροξίνης είναι διαθέσιμες όπως οι κάψουλες μαλακής γέλης και η λεβοθυροξίνη σε υγρή μορφή.
Η μαλακή κάψουλα περιέχει λεβοθυροξίνη διαλυμένη σε γλυκερίνη μέσα σε κάψουλα- εξωτερική ζελατίνη.
Αυτή η δομή παρέχει προστασία από τις διακυμάνσεις του γαστρικού ρΗ και θα μπορούσε επίσης να αποτρέψει τη δέσμευση από άλλες ουσίες στον εντερικό αυλό, όπως ο καφές  ή άλλα φάρμακα (για παράδειγμα τα άλατα ασβεστίου ή σιδήρου).
Η υγρή μορφή αποτελείται μόνο από λεβοθυροξίνη σε διάφορες συγκεντρώσεις, γλυκερίνη και αιθανόλη. Το πιο σημαντικό πλεονέκτημα της από του στόματος λαμβανόμενης υγρής μορφής, σε σύγκριση με το στερεό σκεύασμα, είναι η δυνατότητα χορήγησης σε ασθενείς που δεν μπορούν να καταπιούν ολόκληρα καψάκια ή δισκία.
Επιπλέον, όπως φαίνεται σε μια πρόσφατη μελέτη in vivo, το σκεύασμα υγρής λεβοθυροξίνης παρέχει επίσης καλύτερες δυνατότητες απορρόφησης.
Μάλιστα, οι Yue et al έχουν δείξει ότι η υγρή λεβοθυροξίνη εισέρχεται στο αίμα ταχύτερα από το δισκίο ή την κάψουλα μαλακής γέλης (η μέγιστη συγκέντρωση επιτυγχάνεται κατά μέσο όρο σε 30 λεπτά).

Αναστολείς αντλίας πρωτονίων και θεραπεία με λεβοθυροξίνη

Επειδή και η λεβοθυροξίνη και οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων (ΑΑΠ) είναι από τα κορυφαία συνταγογραφούμενα φάρμακα σε όλο τον κόσμο, δεν είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν ασθενείς που τα λαμβάνουν συγχρόνως.
Με την αναστολή της αντλίας Η + / Κ + ΑΤΡάσης στα γαστρικά τοιχωματικά κύτταρα, οι ΑΑΠ αυξάνουν το γαστρικό pH και επομένως βλάπτουν τη διάλυση του δισκίου λεβοθυροξίνης, που συμβαίνει στο όξινο περιβάλλον του στομάχου, μειώνοντας έτσι την απορρόφησή της.
Όταν με τη θεραπεία με λεβοθυροξίνη δεν «φτάνουμε» τις επιθυμητές τιμές TSH, συχνά ακολουθεί η αύξηση της ημερήσιας δόσης.
Πρόσφατες μελέτες έχουν καταδείξει σαφώς ότι η δυσαπορρόφηση του δισκίου Ι_Τ4 που επάγεται από τους ΑΑΠ επιλύεται αποτελεσματικά τόσο με την κάψουλα μαλακής γέλης όσο και με την υγρή λεβοθυροξίνη.

«Καλό πρωινό για μια καλή μέρα»

Ο καφές έχει βρεθεί ότι μειώνει την απορρόφηση της L-Τ4. Μελέτες έχουν δείξει ότι η νατριούχος λεβοθυροξίνη αποικοδομείται ταχέως στους 60 ° C.
Αντιστρόφως, η αποικοδόμηση του σκευάσματος της υγρής λεβοθυροξίνης σε γάλα, τσάι, καφέ με γάλα γίνεται γύρω στους 50 ° C. Αποτελέσματα από μια μικρή ομάδα 54 ασθενών, οι οποίοι κατανάλωναν από το στόμα υγρή L-Τ4 λίγα λεπτά πριν από το πρωινό  έδειξαν ότι είχαν συγκρίσιμες τιμές θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα τους σε σχέση με συτούς που την έλαβαν μέχρι και μία ώρα πριν το πρωινό.
Ενδεχομένως, η παρουσία του αλκοόλ (αιθανόλης) στο υγρό σκεύασμα να παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτήν την ταχύτερη απορρόφηση της Τ4.

Υγρή λεβοθυροξίνη και παιδιατρικοί ασθενείς

Η χορήγηση λεβοθυροξίνης σε βρέφη μπορεί να παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τη χορήγηση σε μορφή ταμπλέτας, η οποία χρειάζεται συχνά να συνθλιφτεί. Η χρήση του σκευάσματος υγρής L-T4 έχει διερευνηθεί ήδη σε παιδιατρικούς ασθενείς με συγγενή υποθυρεοειδισμό. Αυτή είναι η πιο συχνή συγγενής ενδοκρινική διαταραχή και η έγκαιρη θεραπεία επιτρέπει την κανονική ψυχική και σωματική ανάπτυξη. Ωστόσο, κάποια παιδιά, παρά την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, παρουσιάζουν ανώμαλη ψυχική ανάπτυξη και κακή μακροχρόνια έκβαση.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό το φαινόμενο, όπως η ηλικία κατά την έναρξη της θεραπείας, κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες, η συμμόρφωση των γονέων και η αρχική δόση της λεβοθυροξίνης.

Οι Peroni et al συνέκριναν τη χορήγηση σκευασμάτων υγρής L-T4 και δισκίων σε βρέφη, στην αρχική θεραπεία του συγγενούς υποθυρεοειδισμού, αποδεικνύοντας ότι η ομαλοποίηση της TSH επιτυγχάνεται σε σημαντικά περισσότερα παιδάκια που λαμβάνουν το υγρό σκεύασμα σε σύγκριση με εκείνα που λαμβάνουν το δισκίο λεβοθυροξίνης.
Επιπλέον, τα βρέφη υπό θεραπεία με υγρό σκεύασμα παρουσίαζαν σημαντικά χαμηλότερες τιμές TSH.

 

Πολλές μελέτες δείχνουν, συμπερασματικά, για πρώτη φορά ότι η «υγρή» λεβοθυροξίνη θα μπορούσε να μειώσει το πρόβλημα της δυσαπορρόφησης L-Τ4 που συναντάται κατά τη χρήση παραδοσιακών δισκίων και να αποτελέσει εναλλακτική λύση για διάφορες ειδικές κατηγορίες ασθενών με υποθυρεοειδισμό.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη
Διαβάστε ακόμη
Ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας με λεβοθυροξίνη 

Πηγές:

http://press.endocrine.org/doi/pdf/10.1210/jc.2014-2684

http://www.eje-online.org/content/170/1/95.full

https://www.karger.com/Article/Pdf/110591

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4130840/


sugar

Συνδέεται ο υποθυρεοειδισμός με το διαβήτη τύπου 2;

H υπολειτουργία του θυρεοειδούς σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, υποδεικνύει νέα έρευνα.

Τα ευρήματα, που αφορούσαν ένα σχετικά μεγάλο πληθυσμό στις Κάτω Χώρες, παρουσιάστηκαν στις 3 Απριλίου στο ετήσιο συνέδριο της αμερικανικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας, από ερευνητές στο Ιατρικό Κέντρο Erasmus, στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας.

«Η χαμηλή λειτουργία του θυρεοειδούς συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη και επίσης εξέλιξης του προδιαβήτη σε διαβήτη,» είπε ο Δρ Chaker κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης τύπου, προσθέτοντας ότι ο κίνδυνος αυτός είναι επίσης εμφανής ακόμη και μεταξύ εκείνων που οι τιμές της λειτουργίας του θυρεοειδούς βρίσκονται στα χαμηλότερα φυσιολογικά του εύρους των τιμών.

Κληθείς να σχολιάσει, ο συντονιστής Margaret Eckert-Norton, PhD, του Κολλεγίου του Αγίου Ιωσήφ και του κρατικού Πανεπιστημιίου της Νέας Υόρκης, τόνισε: «Φυσικά, ελέγχονται πάντα για διαταραχές του θυρεοειδούς οι ασθενείς με τύπου 1 διαβήτη, λόγω της αυτοανοσίας και του αναγνωρισμένου αυξημένου κινδύνου εμφάνισης διαβήτη σε αυτούς τους ασθενείς… Αλλά, από την άλλη, υπάρχει επίσης σαφής επικάλυψη μεταξύ των συμπτωμάτων του υποθυρεοειδισμού και του διαβήτη τύπου 2.»

 

 

Συγκεκριμένα, η μελέτη συμπεριέλαβε 8.452 κατοίκους του Ρότερνταμ ηλικίας 45 ετών και άνω χωρίς διαβήτη κατά την έναρξή της, με μια μέση ηλικία περίπου στα 65 έτη και μέσο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) γώρω στο 26,5 kg / m2. Το 58% αυτών ήταν γυναίκες.

Οι συμμετέχοντες είχαν ένα μέσο επίπεδο θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) 1,91 mIU / L και ελεύθερης θυροξίνης (fT4) 15,7 pmol / L, και οι δύο εντός του φυσιολογικού εύρους.

Τα αποτελέσματα; Κατά τη διάρκεια μιας μέσης παρακολούθησης διάρκειας 7,9 ετών, 1100 άτομα εκδήλωσαν προδιαβήτη και 798 εκδήλωσαν διαβήτη τύπου 2.

Μετά από προσαρμογή των δεδομένων για το φύλο, την ηλικία, το κάπνισμα, τη γλυκόζη ορού νηστείας, οι συμμετέχοντες με TSH στα ανώτερα όρια του φυσιολογικού εύρους βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν 1,13 φορές αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που είχαν την TSH τους στο χαμηλότερο τριτημόριο του φυσιολογικού εύρους ,με τον κίνδυνο να ανέρχεται μέχρι και στο 1,24 φορές περισσότερο ανάμεσα στο υψηλότερο σχετικά με το χαμηλότερο τριτημόριο του φυσιολογικού εύρους.

Υψηλότερες ελεύθερες τιμές Τ4 – πάντα εντός του φυσιολογικού εύρους- σχετίστηκαν επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη!

Ο κίνδυνος της εξέλιξης από προδιαβήτη (γλυκόζη νηστείας 106-126 mg / dL) σε διαβήτη τύπου 2 ( γλυκόζη νηστείας > 126 mg / dL) ήταν περίπου 1,4 φορές μεγαλύτερος συγκρίνοντας τους συμμετέχοντες με TSH στα ανώτερα του φυσιολογικού εύρους με αυτούς στα κατώτερα.

Σε απόλυτες τιμές, ο κίνδυνος για διαβήτη τύπου 2 αυξάνονταν από 19% σε 35% όταν και η TSH αυξάνονταν από 0,4 έως 4,0 mIU / L, ενώ ο κίνδυνος διαβήτη μειώνονταν από 35% σε 15% όσο οι ελεύθερες τιμές Τ4 αυξάνονταν από 11 σε 25 pmol / L .

Ερωτηθείς από το Medscape Medical News κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης, για το ποιος μπορούσε να είναι ο μηχανισμός για τη σύνδεση αυτή, ο Δρ Chaker τόνισε ότι αυτό δεν είναι πραγματικά γνωστό, αλλά τόνισε επίσης ότι οι ορμόνες του θυρεοειδούς είναι σημαντικές για το μεταβολισμό και τη διατήρηση του βάρους, οπότε το αποτέλεσμα θα μπορούσε να διαμεσολαβείται από το δείκτη μάζας σώματος αλλά και άλλους παράγοντες που συμμετέχουν στην ανάπτυξη του μεταβολικού συνδρόμου ή ίσως μια άμεση επίδραση των θυρεοειδικών ορμονών στη λειτουργία των β-κυττάρων, που είναι τα κύτταρα που εκκρίνουν την ορμόνη ινσουλίνη.

Με βάση τα παραπάνω ευρήματα θα πρέπει να διερευνηθεί στο μέλλον κατά πόσο ο προληπτικός έλεγχος και η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη τύπου 2.

Ε. Γ.

Πηγή: https://endo.confex.com/endo/2016endo/webprogram/Paper24901.html

Διαβάστε επίσης:

Διαβήτης και θυρεοειδής: ένα παιχνίδι ορμονών

Θυρεοειδίτιδα Χασιμότο και διαβήτης τύπου 1

Καμπύλη σακχάρου: πότε, πώς και γιατί πρέπει να γίνεται


blutuntersuchung

Οι σημαντικότερες μικροβιολογικές εξετάσεις – Επεξήγηση και Οφέλη

Γενική Ανάλυση αίματος

Υπάρχει μια σύνθεση και συνεργασία από κύτταρα του αίματος, τα ερυθρά και τα λευκά αιμοσφαίρια. Η περιεκτικότητα σε κόκκινη χρωστική ουσία του αίματος και αιμοπετάλια, είναι ένδειξη για την δυνατότητα οξυγόνωσης, ανοσοποιητικής  λειτουργίας  και λειτουργίας πήξης του αίματος.

Ερυθρά αιμοσφαίρια

Μεταφέρουν το Οξυγόνο στο αίμα. Παράγονται στο μυελό των οστών και περιέχουν πρωτεϊνική ένωση του αίματος την Αιμογλοβίνη.

Αιμογλοβίνη

Η αιμογλοβίνη είναι μια πρωτεΐνη που συμμετέχει στην μεταφορά και την αποθήκευση του οξυγόνου. Η αιμογλοβίνη είναι η κύρια πρωτεΐνη που βρίσκεται στα ερυθρά κύτταρα του αίματος και αντιπροσωπεύει τα 2/3 του σιδήρου του σώματος. Η αιμογλοβίνη, μεταφέρει το οξυγόνο από τους πνεύμονες στους μύες για την χρήση των κυττάρων. Η αιμογλοβίνη στο αίμα μπορεί να είναι ελάχιστη λόγου ελλείψης σιδήρου.

Λευκά αιμοσφαίρια

Είναι απαραίτητα για την άμυνα του οργανισμού και κύριος λίθος του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

Αιμοπετάλια

Παίζουν σημαντικό ρόλο στην πηκτικότητα του αίματος , επουλώνουν μικρά τραύματα –μπορούν ωστόσο να συνδράμουν και στην εμφάνιση θρόμβων στα αιμοφόρα αγγεία και στην δυσλειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.

Πρωτεΐνες

Η περιεκτικότητα σε Πρωτεΐνες στο αίμα είναι μια ένδειξη για την διατροφή που κάνει το άτομο. Οι Πρωτεΐνες είναι σημαντικές για την ζωή μας, για τα ζωτικά όργανα μας, για την άμυνα του οργανισμού μας. Κάποιες ασθένειες μπορεί να επηρεάσουν την αυξομείωση των πρωτεϊνών.

 

Παράγοντες κινδύνου

Αγγειακή αποτιτάνωση

Κάποιες ουσίες που μπορούν να προσδιοριστούν στο αίμα, μπορούν αν είναι σε ανεβασμένα επίπεδα να προκαλέσουν αγγειακή στένωση, πόσο μάλλον όταν περισσότερες από αυτές τις ουσίες είναι σε ανεβασμένα επίπεδα και σε συνδυασμό με ανεβασμένη αγγειακή πίεση ή κάπνισμα. Γι αυτό θα μπορούσαμε να τις ονομάσουμε «Παράγοντες κινδύνου». Παρακάτω αναφέρονται κάποιοι τέτοιοι παράγοντες:

Χοληστερίνη

Η χοληστερίνη είναι λιπίδιο που συντίθεται κατά το μεγαλύτερο μέρος του στο ήπαρ. Μια συγκεκριμένη ποσότητα είναι απαραίτητη, για πολλές λειτουργίες του οργανισμού , σε αντίθεση, οι αυξημένες τιμές είμαι επιβλαβείς. Η χοληστερίνη βρίσκεται σε όλα τα κύτταρα και ο οργανισμούς μας την χρησιμοποιεί για να συνδέσει τη βιταμίνη D, ορμόνες και χολικά άλατα. Τη χρησιμοποιεί επίσης για να κατασκευάσει τις μεμβράνες των κυττάρων.

 

Χοληστερόλη– ΗDL- High-Density-Lipoprotein-Cholesterin / LDL-Chol. Low Density Lipoprotein –Cholesterin

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι χοληστερόλης, η HDL και η LDL χοληστερόλη ή όπως συνηθίζεται να λέγεται, η «καλή» και η «κακή» χοληστερόλη. Τα υψηλά επίπεδα της καλής χοληστερόλης (HDL) ωφελούν τον οργανισμό ενώ τα υψηλά επίπεδα της κακής (LDL) χοληστερόλης είναι επιβλαβή για τον οργανισμό, καθώς αποτελούν παράγοντα κινδύνου, όχι μόνο για στεφανιαία νόσο αλλά και για εγκεφαλικό. Οι δύο τύποι χοληστερόλης εξετάζονται αναλογικά, γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρχουν αυξημένα επίπεδα «καλής» και μειωμένα επίπεδα «κακής» χοληστερόλης. Η HDL δρα με μερικούς άλλους προστατευτικούς τρόπους: ως αντιοξειδωτικό που αποτρέπει την επιβλαβή οξείδωση της LDL και ως αντιφλεγμονώδες μέσο, που βοηθά να γίνει επιδιόρθωση αυτού που σήμερα θεωρείται κύριος παράγοντας της νόσου των αιμοφόρων αγγείων. Έχει επίσης αντιθρομβωτικές ιδιότητες, οι οποίες μπορούν να παρεμποδίσουν τον σχηματισμό θρόμβων αίματος και το φράξιμο των αρτηριών. Η αύξηση των επιπέδων της καλής χοληστερόλης  HDL στο αίμα μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο για στηθάγχη, καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικά επεισόδια, νεφρικά προβλήματα και άλλες αγγειακές παθήσεις

Τρυγλικερίδια

Τα τριγλυκερίδια είναι μια μορφή λίπους που μεταφέρεται από το αίμα. Μαζί με τη χοληστερόλη, όταν διακυμαίνονται σε κανονικές συγκεντρώσεις, αποτελούν λιπίδια που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη και υγιή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Το περισσότερο λίπος του ανθρώπινου σώματος, βρίσκεται αποθηκευμένο υπό μορφή τριγλυκεριδίων στους λιπώδεις ιστούς. Τα τριγλυκερίδια και η χοληστερόλη αποτελούν μαζί, το 95% του συνολικού λίπους του σώματος. Μόνο ένα πολύ μικρό μέρος των τριγλυκεριδίων υπάρχει στην κυκλοφορία του αίματος. Φυσιολογικά, τα επίπεδά τους στο αίμα είναι μικρότερα από 150 mg/dL, με τον κίνδυνο για επιπλοκές να αυξάνεται μεταξύ 200-499 mg/dL και να ‘εκτοξεύεται’ πάνω από τα 500 mg/dL πλάσματος. Τα υψηλά επίπεδα τριγλυκερίδιων στο αίμα, συμβάλλουν στην πρόκληση αθηρωμάτωσης, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλες παθήσεις των αρτηριών ή της καρδιάς. Όταν τα τριγλυκερίδια είναι υψηλά στο αίμα, αυτό από μόνο του, δεν σημαίνει ότι υπάρχει  και αρτηριοσκλήρυνση, δηλαδή πλάκες αθηρωμάτωσης με χοληστερόλη, ασβέστιο και άλλα λίπη που στενεύουν ή  φράσσουν τις αρτηρίες. Όμως συχνά, οι λιποπρωτεΐνες του αίματος που δεσμεύουν και μεταφέρουν τα τριγλυκερίδια, είναι πλούσιες όχι μόνο σε τριγλυκερίδια αλλά και σε χοληστερόλη, γεγονός που προκαλεί αθηρωμάτωση. Τα υψηλά τριγλυκερίδια αίματος, συχνά συνοδεύονται από χαμηλή συγκέντρωση της λιποπρωτεΐνης HDL – που μεταφέρει την καλή χοληστερόλη – και από αυξημένη τάση για διαβήτη. Για αυτό άλλωστε, ο κίνδυνος καρδιακής πάθησης αυξάνεται. Με άλλα λόγια τα υψηλά επίπεδά τους στο αίμα συνιστούν ένδειξη ότι υπάρχει πρόβλημα με τις λιποπρωτεΐνες, το οποίο δημιουργεί συνθήκες για στεφανιαία νόσο και  άλλες καρδιακές ή εγκεφαλικές παθήσεις.

Λιποπρωτεΐνη Α

Πρόκειται ουσιαστικά για έναν τρίτο τύπο χοληστερόλης που συντρέχει μαζί με τους άλλους δύο στην αύξηση του κινδύνου για την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος. Η αύξηση της λιποπρωτεΐνης Α αποτελεί έναν παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου.

Ομοκυστεΐνη

Πρόκειται για ένα αμινοξύ που παράγεται στον οργανισμό ως ενδιάμεσο προϊόν του μεταβολισμού ενός άλλου αμινοξέος, της μεθειονίνης, η οποία περιέχεται στις πρωτεϊνούχες τροφές (π.χ. στο κρέας, τα πουλερικά, τα όσπρια) και προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής. Η μέτρηση της ομοκυστεΐνης γίνεται με εξέταση αίματος, έπειτα από νηστεία 6 ωρών σε εξειδικευμένα εργαστήρια, ώστε να αποκλειστεί κάθε περίπτωση λάθους. Τιμές μικρότερες των 15 μmol/L θεωρούνται φυσιολογικές. Η ήπια περομοκυστεϊναιμία (τιμές 16-30 μmol/L) έχει συσχετιστεί με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου και φλεβικής θρόμβωσης. Όμως, δεν υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία ότι η μείωση της ομοκυστεΐνης μειώνει και την καρδιαγγειακή νοσηρότητα!

Τι προκαλεί την αύξησή της;

  • H μειωμένη πρόσληψη φυλλικού οξέος, μέσω της διατροφής, καθώς και των βιταμινών Β6 και Β12 (κύριες πηγές των δύο πρώτων είναι τα φρούτα και τα λαχανικά, ενώ της Β12 είναι τα κρεατικά και τα μανιτάρια).
  • Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, καφέ, καθώς και το κάπνισμα.
  • Αρκετές παθήσεις, όπως ο διαβήτης, η νεφρική και η θυρεοειδική δυσλειτουργία και οι νεοπλασίες.
  • Ορισμένα υπολιπιδαιμικά φάρμακα.

Γλυκόζη

Η γλυκόζη είναι μια μορφή «ζάχαρης» στο αίμα μας και αποτελεί την κύρια πηγή «καύσιμου» για το σώμα μας. Όταν καταναλώνουμε τις τροφές αυτές διασπώνται σε επιμέρους συστατικά και αυτά, μεταξύ των οποίων και η γλυκόζη προωθούνται στο αίμα μας. Τα κύτταρα του οργανισμού μας χρησιμοποιούν τη γλυκόζη αυτή προκειμένου να την μετατρέψουν σε ενέργεια, για την λειτουργία και την ανάπτυξη τους. Η αυξημένη γλυκόζη στο αίμα μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη και στένωση των καρδιακών αγγείων.

 

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c)

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι μια μορφή της αιμοσφαιρίνης που χρησιμοποιείται για να καθορίσει πως ήταν η μέση τιμή γλυκόζης στο αίμα μας, τους τελευταίους 3 μήνες περίπου. Αναφέρεται και ως HbA1c. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη επηρεάζεται από τις τιμές σακχάρου όλου του 24ώρου των τελευταίων 120 ημερών. Έτσι, μετράμε τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη για να ελέγξουμε πόσο καλά είναι ρυθμισμένο το σάκχαρο. Όσο πιο κοντά στο φυσιολογικό ποσοστό είναι η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, τόσο πιο καλή είναι η ρύθμιση του σακχάρου.

Ουρικό οξύ

Το ουρικό οξύ είναι προϊόν του μεταβολισμού των πουρινών, δηλαδή των πρωτεϊνών στον πυρήνα των ανθρώπινων κυττάρων  και φυσιολογικά κυκλοφορεί στο αίμα. Το ουρικό οξύ υπό φυσιολογικές συνθήκες αποβάλλεται από τον οργανισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως ο μηχανισμός αποβολής του ουρικού οξέος δε λειτουργεί σωστά με αποτέλεσμα τα επίπεδά του στο αίμα να αυξάνονται. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως υπερουριχαιμία. Η υπερουριχαιμία είναι παθολογική πρόδρομος κατάσταση της ουρικής αρθρίτιδας και ευθύνεται για το 5-10% των ουρολίθων.

 

Μέταλλα του οργανισμού

Νάτριο

Το νάτριο μαζί με το κάλιο ρυθμίζουν την οσμωτική πίεση στα κύτταρα. Ρυθμίζουν τη διατήρηση της οξεο-βασικής ισορροπίας και τη μεταφορά θρεπτικών στοιχείων στα κύτταρα. Το νάτριο σχετίζεται με τη μυϊκή σύσπαση και τη λειτουργία του μυϊκού συστήματος. Εξασφαλίζει την ισορροπία του οργανισμού σε νερό, καθιστά δυνατές τις μυϊκές συσπάσεις και τις νευρικές αντιδράσεις, διατηρεί την ισορροπία ιόντων στο αίμα.

Κάλιο

Ελέγχει την περιεκτικότητα των κυττάρων σε νερό, ρυθμίζει την λειτουργία του νευρικού συστήματος, τις μυϊκές συσπάσεις και διατηρεί τον σωστό αριθμό ιόντων στο ανθρώπινο σώμα. Προστατεύει την καρδιά από τις αρρυθμίες και μαζί με το νάτριο διατηρεί την ισορροπία του ύδατος στον οργανισμό. Ακόμη είναι απαραίτητο για την έκκριση ινσουλίνης,για το μεταβολισμό των υδατανθράκων και τη σύνθεση των πρωτεϊνών. Το κάλιο καταστρέφεται από το μαγείρεμα και την επεξεργασία των τροφών.

Ασβέστιο

Περίπου το 2% του σωματικού βάρους αποτελείται από ασβέστιο και το 99% από αυτό βρίσκεται στα οστά και στα δόντια. Συμμετέχει στην οικοδόμηση της οστέινης μάζας και προλαμβάνει την οστεοπόρωση. Συντελεί στην υγεία των δοντιών και των οστών και σε συνδυασμό με το μαγνήσιο, στη σωστή λειτουργία της καρδιάς. Παίρνει μέρος στην πήξη του αίματος, στην ενεργοποίηση ενζύμων ενώ συναντάται και στο περιφερικό νευρικό σύστημα. Όμως δεν πρέπει να λαμβάνεται από άτομα που πάσχουν από νεφρολιθιάσεις. Για να απορροφηθεί το ασβέστιο πρέπει να υπάρχει και μαγνήσιο στο σώμα.

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο είναι συστατικό των οστών και των δοντιών, είναι απαραίτητο στοιχείο του μεταβολισμού σε κυτταρικό επίπεδο και παίρνει μέρος στην ενεργοποίηση πολλών ενζύμων. Το μαγνήσιο επαναφέρει την ηρεμία στη νευρική και μυϊκή ίνα. Ρυθμίζει την λειτουργία των κυττάρων σε νερό, βοηθά στην παραγωγή αντισωμάτων και στο σχηματισμό των οστών. Χρησιμοποιείται στην παραγωγή ενέργειας και βοηθά στην μείωση της πίεσης. Το μαγνήσιο είναι ένα ακόμα βασικό στοιχείο για την ομαλή λειτουργία της καρδιάς, των νεύρων, των μυών και των οστών. Επίσης είναι σημαντικό για τη δράση πολλών ενζύμων. Βοηθά στην κατάθλιψη και τις χολολιθιάσεις. Όταν ο οργανισμός μας έχει έλλειψη μαγνησίου δεν απορροφάται από τον οργανισμό το ασβέστιο. Το μαγνήσιο καταστρέφεται από την επεξεργασία των τροφών.

 

Σίδηρος

Ο σίδηρος  είναι απαραίτητος για τη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης και ορισμένων ενζύμων που είναι υπεύθυνα για τη μεταφορά του οξυγόνου στα διάφορα όργανα και τους μύες. Βοηθά στην ανάπτυξη, αυξάνει την αντίσταση στις ασθένειες και προλαβαίνει την κόπωση.

Φεριτίνη

Ο σίδηρος είναι βασικό στοιχείο της λειτουργίας των κυττάρων. Χωρίς σίδηρο, τα κύτταρα χάνουν την ικανότητά τους προς μεταφορά ηλεκτρονίων, η σύνθεση αιμοσφαιρίνης στο αίμα είναι μειωμένη, αναπτύσσεται αναιμία, αλλά και μειώνεται η παροχή οξυγόνου στους ιστούς. Ο σίδηρος αποθηκεύεται με τη μορφή μιας αποθηκευτικής πρωτεΐνης, της φεριτίνης. Τα επίπεδα φεριτίνης του αίματος αυξάνουν με την πάροδο της ηλικίας στους ενήλικες. Η φεριτίνη του αίματος χρησιμοποιείται σε υγιή άτομα και σε άτομα με έλλειψη σιδήρου, για να εκτιμηθούν οι αποθήκες σιδήρου του σώματος.

 

Ψευδάργυρος

Ο ψευδάργυρος συμβάλλει  στην καλή απορρόφηση και δράση των βιταμινών και αποτελεί απαραίτητο στοιχείο πολλών ενζύμων. Επίσης συντελεί στη σύνθεση της ινσουλίνης, της τεστοστερόνης και των νουκλεϊνικών οξέων. Απαραίτητος στο γεννητικό σύστημα του άρρενα και χρήσιμος στο δέρμα.

 

Χαλκός

Απαραίτητος στο μεταβολισμό των κυττάρων και στην παραγωγή του συνδετικού ιστού. Βοηθά στην αποθήκευση και το μεταβολισμό του σιδήρου σε μορφή αιμοσφαιρίνης, καθώς και στο σχηματισμό ερυθροκυττάρων. Συμβάλλει στην γένεση της μυελίνης, βοηθά στην καταπολέμηση μολύνσεων και συμμετέχει στην σωστή δόμηση των οστών.

 

Σελήνιο

Το σελήνιο έχει δράση όμοια με της βιταμίνης Ε, έχοντας ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Βοήθα στην καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών, προστατεύει την καρδιά και προλαμβάνει πολλές μορφές καρκίνου. Καθυστερεί τη γήρανση του δέρματος, διατηρεί την ελαστικότητα των ιστών και αυξάνει την αντοχή. Όπως και ο ψευδάργυρος, παίζει σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγή στους άρρενες και στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού. Προσοχή όμως γιατί σε μεγάλες ποσότητες είναι τοξικό για τον οργανισμό.

 

Δομικές Λειτουργίες βασικών οργάνων

 

Νεφρά (Κρεατινίνη, Ουρία –Ν):

Η κρεατινίνη είναι ένα αζωτούχο προϊόν του μεταβολισμού  που παράγεται σε καθημερινή βάση και αποβάλλεται από τον ανθρώπινο οργανισμό. Η κρεατινίνη είναι ένα υπόλειμμα το οποίο δημιουργείται από τον οργανισμό κατά την δημιουργία ενέργειας στους μύες. Η φωσφορική κρεατίνη είναι ένα συστατικό των σκελετικών μυών, η οποία διασπάται για να προμηθεύσει με ενέργεια τα κύτταρα, και έτσι δημιουργείται η κρεατινίνη. Η κρεατινίνη μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος και προωθείται προς τα νεφρά, για να αποβληθεί από τον οργανισμό μέσω του ουροποιητικού συστήματος. Η φυσιολογική απομάκρυνση της κρεατινίνης από το σώμα προϋποθέτει την καλή λειτουργία των νεφρών, τα οποία λειτουργούν ως το απεκκριτικό φίλτρο των άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού. Υψηλά επίπεδα στην τιμή της κρεατινίνης συχνά είναι προάγγελοι της μη σωστής λειτουργίας των νεφρών – παρόμοιο ισχύει και για την Ουρία – Ν.

Συκώτι / Χολή (χολερυθρίνη ορού και ούρων ,αλκαλική φωσφατάση,αλβουμίνη ορού ,SGOT , SGPT , γ-GT , χρόνος προθρομβίνης)

Το ήπαρ αποτελεί το βιοχημικό εργοστάσιο του οργανισμού. Ο έλεγχος της λειτουργίας του στο κλινικό εργαστήριο γίνεται με μια σειρά βιοχημικών εξετάσεων. Κάποιες από αυτές αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας π.χ. τα ένζυμα GOT, GPT, ALP, γGT και χολερυθρίνη που μετρώνται τακτικά στις εξετάσεις τύπου check-up. Η αύξηση αυτών των τιμών ενδέχεται να αποδεικνύει μια δυσλειτουργία του συκωτιού που θα πρέπει να ελεγχθεί εκτενέστερα. Χολή, ονομάζεται το καφεπράσινο υγρό που παράγεται από το ήπαρ (συκώτι) και χρησιμεύει για να χωνεύουμε τις λιπαρές τροφές. Η χολή διοχετεύεται από το ήπαρ προς το έντερο μέσα από ένα σωλήνα που λέγεται χοληδόχος πόρος. Μια δυσλειτουργία του ήπατος μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα δηλητηρίασης στο σώμα.

 

Μύες (CK)

Η κινάση της κρεατίνης είναι ένα ένζυμο, που βρίσκεται στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στους σκελετικούς μύες και σε άλλους ιστούς. Τα ένζυμα είναι πρωτεΐνες που βοηθούν τα κύτταρα να εκτελέσουν τις φυσιολογικές τους λειτουργίες. Τα επίπεδα της CK στο αίμα αυξάνουν όταν τραυματίζονται κύτταρα της καρδιάς ή των μυών. Εάν υπάρχει μυαλγία ή αδυναμία, μπορεί μέσω των τιμών CK να διαπιστωθεί αν υπάρχει βλάβη στους μύες.

 

Θυρεοειδής (TSH, FT3, FT4)

Η TSH είναι η ορμόνη του Θυρεοειδή αδένα που παράγεται στην υπόφυση. Η αυξομείωση της στις αιματολογικές εξετάσεις δείχνει μία δυσλειτουργία του Θυρεοειδούς. Αυτό μπορεί να είναι Υπέρ- η Υποθυρεοειδισμός, αναλόγως με την ποσότητα των βασικών ορμονών του θυρεοειδή την Τ3 και την Τ4. Αυτές επίσης θα πρέπει να ελέγχονται.

 

Πάγκρεας (Λιπάση, Αμυλάση)

Η Λιπάση και η Αμυλάση είναι ένζυμα που είναι απαραίτητα για πέψη. Αυξημένες τιμές αυτών των ένζυμων παραπέμπουν σε δυσλειτουργία του παγκρέατος.

 

Τιμές που παραπέμπουν σε φλεγμονή

(Ταχύτητα καθίζησης, CRP)

Η ταχύτητα καθίζησης του αίματος, μειώνει απότομα τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Σε κάποια υπάρχουσα φλεγμονή του σώματος, γίνεται αυτό ακόμα πιο γρήγορα. Γι αυτό η ταχύτητα καθίζησης είναι βασική εξέταση στην ανάλυση αίματος. Η τιμή CRP προσδιορίζει την παρουσία φλεγμονής και βοηθάει στην παρακολούθηση της  ανταπόκρισης  του σώματος σε μια θεραπεία. Ελέγχεται  όταν υπάρχει υποψία φλεγμονωδών διαταραχών π.Χ. από συγκεκριμένους τύπους αρθρίτιδας και αυτόνομων νοσημάτων ή – φλεγμονώδεις εντερικές παθήσεις.

 

Μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση μπορεί να προκαλέσει έντονη έλλειψη βιταμινών στον οργανισμό, όπως π.χ. έλλειψη βιταμίνης D και βιταμινών του συμπλέγματος Β.

Για πιθανές ελλείψεις βιταμινών δείτε τα άρθρα:

Α.Α.

 

 

 


woman-thyroid-w-660x330

Γνωρίζοντας το θυρεοειδή αδένα

Οι φίλοι της είχαν αντιληφθεί τη διαφορά.
Είχε γίνει ανήσυχη, ένιωθε κουρασμένη όλη την ώρα και είχε αρχίσει να κερδίζει βάρος. Εκείνη δεν έδινε σημασία σε αυτές τις αλλαγές, τις είχε αποδώσει στο εργασιακό άγχος. Οι εξετάσεις αίματος έδειξαν όμως ότι στα 30 της, είχε υποθυρεοειδισμό, μια κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός διαθέτει ανεπαρκή ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών.

Δεν είναι η μόνη. Όλο και περισσότεροι νέοι άνθρωποι ταλαιπωρούνται από προβλήματα του θυρεοειδούς.

Ο θυρεοειδής είναι ένας σε σχήμα πεταλούδας, μέγεθος καρυδιού αδένας που βρίσκεται στη βάση του λαιμού, ακριβώς κάτω από το μήλο του Αδάμ.
Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει δύο ορμόνες- την Τ4 (θυροξίνη) και την Τ3 (τριιωδοθυρονίνη), που δρουν σχεδόν σε κάθε κύτταρο του σώματος.
Η λειτουργία του θυρεοειδούς ελέγχεται από την υπόφυση, η οποία εκκρίνει την θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH).
Όλες οι πτυχές του μεταβολισμού, από το ρυθμό με τον οποίο η καρδιά χτυπά μέχρι το πόσο γρήγορα χρησιμοποιούνται οι θερμίδες που καταναλώνουμε, ρυθμίζονται από τις θυρεοειδικές ορμόνες.
Ο θυρεοειδής αδένας διαδραματίζει έναν κρίσιμο ρόλο στο μεταβολισμό του σώματος, γι αυτό πολλές μεταβολικές διαταραχές συμβαίνουν όταν ο αδένας εκκρίνει λιγότερη ή περισσότερη ποσότητα ορμονών.
Εάν δεν υπάρχουν αρκετές θυρεοειδικές ορμόνες στην κυκλοφορία του αίματος, ο μεταβολισμός του σώματος επιβραδύνει. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται υποθυρεοειδισμός (υπολειτουργία του θυρεοειδούς).
Εάν υπάρχει μεγάλη ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα, ο μεταβολισμός εργάζεται γρηγορότερα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται υπερθυρεοειδισμός (υπερδραστήριος θυρεοειδής).

Οι γυναίκες τείνουν να υποφέρουν από τις νόσους του θυρεοειδούς συχνότερα από ό,τι οι άνδρες. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούν τη διάγνωση για κάποιο χρονικό διάστημα, διότι συχνά τα συμπτώματα του άγχους, ο γρήγορος καρδιακός ρυθμός και η αυξημένη εφίδρωση συχνά αποδίδονται σε άλλες αιτίες.

Μια πρόσφατη μελέτη ανάμεσα σε 5.376 ενήλικες έδειξε ότι υποθυρεοειδισμός υπήρχε στο 10,95% των περιπτώσεων, εκ των οποίων το 3,47% δεν είχαν καν εντοπιστεί πριν. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το ένα τρίτο των ατόμων που εξετάστηκαν δεν είχαν επίγνωση του γεγονότος ότι έπασχαν από υποθυρεοειδισμό μέχρι την εξέταση.

Πώς θα καταλάβετε ότι βρίσκεστε σε κίνδυνο για να αναπτύξετε μια νόσο του θυρεοειδούς;

Κληρονομικότητα

Αντιμετωπίζετε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου του θυρεοειδούς εάν ένας στενός συγγενής έχει πρόβλημα με το θυρεοειδή. Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην εμφάνιση υπολειτουργίας του θυρεοειδούς όσο και υπερθυρεοειδισμού.
Υπάρχουν αντισώματα που στρέφονται κατά του θυρεοειδούς και μπορούν να ελεγχθούν στο αίμα, αν και δε σημαίνει αυτό ότι όλοι όσοι έχουν θετικά αντισώματα θα αναπτύξουν κατ ‘ανάγκη ανώμαλα επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών.
Τα αντισώματα μπορούν να παίξουν κάποιο ρόλο κατά τη στιγμή της εγκυμοσύνης, γι ‘αυτό είναι καλύτερο να αξιολογείται η λειτουργία του θυρεοειδούς πριν προγραμματιστεί μια εγκυμοσύνη, ειδικά αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό νόσου του θυρεοειδούς.
Ένα άλλο σημαντικό σημείο είναι ότι το πρόβλημα του θυρεοειδούς μπορεί να «παρακάμψει» γενιές. Δηλαδή κάποιος με υπολειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να έχει υγιείς γονείς, αλλά οι παππούδες του / της μπορεί να έπασχαν από κάποια νόσο του θυρεοειδούς.

Ορμόνες

Μια ασυνήθιστα πρώιμη ή όψιμη έναρξη της εφηβείας και της εμμήνου ρύσεως, οι ακανόνιστες εμμηνορροϊκές περίοδοι ή η απουσία της εμμήνου ρύσεως (αμηνόρροια) θα μπορούσαν να σηματοδοτούν ένα απαρατήρητο πρόβλημα του θυρεοειδούς.
Τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού συχνά μιμούνται αυτά του PMS (προεμμηνορροϊκό σύνδρομο): ο τυμπανισμός («φούσκωμα» στην κοιλιά), η αύξηση του σωματικού βάρους, οι αλλαγές στη διάθεση, η μεταβολή της λίμπιντο, οι διαταραχές του ύπνου, η κούραση και η δυσκοιλιότητα μπορεί να είναι κάποια από αυτά.

Μια ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε φέτος ανέφερε ότι τα πρόβληματα του θυρεοειδούς μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην αναπαραγωγική υγεία της γυναίκας και πρότεινε έλεγχο του θυρεοειδούς για τις γυναίκες με προβλήματα γονιμότητας. Ένας υπερδραστήριος θυρεοειδής ή μια υπολειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να επηρεάσουν την ωορρηξία.

Κούραση και ατονία

Συνήθως τα συμπτώματα του ήπιου υποθυρεοειδισμού είναι μη ειδικά, αλλάζουν σταδιακά, και συχνά αποδίδονται στο άγχος ή την υπερκόπωση. Οι περισσότερες γυναίκες που πάσχουν από υποθυρεοειδισμό πάνε στο γιατρό επειδή αισθάνονται κουρασμένες.

Ανώμαλες μεταβολές του βάρους

Σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού παρατηρείται συνήθως απώλεια βάρους για κανέναν προφανή λόγο, και στον υποθυρεοειδισμό, η αύξηση του σωματικού βάρους αποτελεί για τους περισσότερους ένα διαρκές πρόβλημα.
Αλλά όταν ληφθεί η σωστή θεραπεία, το βάρος σταδιακά μειώνεται.
Διαβάστε εδώ περισσότερα για το πώς ο θυρεοειδής μπορεί να επηρεάσει το σωματικό βάρος.

Κατάθλιψη και άγχος

Έρευνες απέδειξαν τη στενή σχέση μεταξύ ενός αυξημένου κινδύνου εμφάνισης κατάθλιψης και μιας υπερ- ή της υπολειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα.

Τόσο ο υπερθυρεοειδισμός όσο και ο υποθυρεοειδισμός έχουν συνδεθεί με διαταραχές της διάθεσης και μειωμένη σεξουαλική επιθυμία (λίμπιντο). Οι εναλλαγές της διάθεσης μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι ενός υπερδραστήριου ή ενός υπολειτουργικού θυρεοειδούς.
Η νευρικότητα, το άγχος και η υπερκινητικότητα σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού συχνά παρεμποδίζουν την ικανότητα ενός ατόμου να πραγματοποιήσει τις συνήθεις καθημερινές δραστηριότητες.

Πολλές γυναίκες επισκέπτονται τον ενδοκρινολόγο με συμπτώματα όπως τάση για υπερβολικό κλάμα και κοινωνική απομόνωση. Νιώθουν χάλια όλη την ώρα, δεν έχουν διάθεση να σηκωθούν το πρωί, εμφανίζουν όλα τα κλασικά συμπτώματα της κατάθλιψης. Αλλά μια θεραπεία με αντικαταθλιπτικά συνήθως δεν τους βοηθά.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων, μια εξέταση του θυρεοειδούς αποκαλύπτει τον υποθυρεοειδισμό και η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών ανταποκρίνεται καλά στη θεραπεία με θυροξίνη.

Διαβάστε ακόμη:

Ποια μέρη του σώματος επηρεάζει ο θυρεοειδής;

Θυρεοειδής, άγχος και κατάθλιψη

 

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, ειδικός ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος
www.endomed.gr

 


emmhnopaysh

Εμμηνόπαυση ή υποθυρεοειδισμός;

«Είναι κοντά ένας χρόνος από τότε που έχω προβλήματα με την περίοδο μου, τα συμπτώματα μου είναι ποικίλα και με αφήνουν κλεισμένη στο σπίτι, δεν ξέρω πώς θα αισθάνομαι από μέρα σε μέρα.
Έχω αυτή τη φρικτή αίσθηση ότι κάτι θα συμβεί, αρχίζω να κλαίω χωρίς λόγο. Έχω χαμηλή αντοχή και ενέργεια, άγχος, βαρύ κεφάλι, πότε χαμηλή και πότε υψηλή πίεση, άλλες φορές έχω ταχυπαλμίες. Ξυπνάω νωρίς, μερικές φορές ζεστή και ιδρωμένη. Σαν να μην μπορώ να πάρω ανάσα. O γιατρός μου μου λέει ότι φταίει η εμμηνόπαυση.»

                                                                                                                                         Κατερίνα, 46 ετών

Καθώς οι γυναίκες προσεγγίζουν τα τέλη της δεκαετίας των ’30 και μπαίνουν σε αυτή των ’40 και των ’50 τους, οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν συνοδεύονται από μια πληθώρα συμπτωμάτων.

Η περιεμμηνόπαυση είναι η μετάβαση από τη γονιμότητα στην εμμηνόπαυση και σηματοδοτεί το τέλος της εμμήνου ρύσεως μαζί και της ικανότητας να συλλάβουν παιδί.

Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης της ζωής, οι γυναίκες συχνά εμφανίζουν συμπτώματα όπως εναλλαγές της διάθεσης, ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, κατάθλιψη, απώλεια της λίμπιντο, απώλεια μαλλιών, μειωμένη μνήμη, υπερβολική κόπωση, ανώμαλες περιόδους, αλλαγές στη θερμοκρασία του σώματος,  δυσκοιλιότητα και αύξηση του σωματικού βάρους.
Εσείς που διαβάζετε μπορεί να σκέφτεστε ότι όλα αυτά τα συμπτώματα ακούγονται πολύ οικεία. Και αυτό είναι επειδή είναι σχεδόν ταυτόσημα με αυτά του υποθυρεοειδισμού.

Ο υποθυρεοειδισμός είναι επίσης μια κατάσταση που εμφανίζεται κυρίως στη δεκαετία των ’40 και των ’50 και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων πλήττει τις γυναίκες.
Συχνά, οι ασθενείς με υπολειτουργία του θυρεοειδούς παραπονούνται για μια σειρά συμπτωμάτων όπως αυτά που περιγράφονται παραπάνω.

Πολλές φορές μάλιστα τα παραπάνω συμπτώματα αναγνωρίζονται σαν συμπτώματα περιεμμηνόπαυσης και προτείνεται θεραπεία υποκατάστασης με τη λήψη οιστρογόνων.

Τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο απλά όμως όμως. Η απλή συνταγογράφηση οιστρογόνων χωρίς να εξεταστεί σε βάθος ο μεταβολισμός μπορεί να μην έχει αποτέλεσμα.
Για μερικές γυναίκες, τα οιστρογόνα μπορεί στην πραγματικότητα να πυροδοτήσουν την κατάσταση.
Ο υποθυρεοειδισμός συχνά παραβλέπεται. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα η απλή εξέταση της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης TSH αποτυγχάνει να εντοπίσει το πρόβλημα.

Είναι περιεμμηνόπαυση ή είναι χαμηλή λειτουργία του θυρεοειδούς;

Οι βασικές ορμόνες του γυναικείου φύλου, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη συνήθως και κυρίως στη νεαρή ηλικία, παράγονται σε ποσότητες ώστε να εξισορροπούν η μία την άλλη για να παραμείνουν τα πράγματα υπό έλεγχο.

Καθώς τα επίπεδα ορμονών αρχίζουν με το χρόνο να αλλάζουν, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη παράγονται σε διαφορετικές ποσότητες. Στο πρώιμο στάδιο της εμμηνόπαυσης, τα επίπεδα προγεστερόνης είναι συχνά τα πρώτα που υποχωρούν, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να έχουν περισσότερα οιστρογόνα. Αυτή η ανισορροπία, που ονομάζεται κυριαρχία των οιστρογόνων, μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όμοια με εκείνα που συνδέονται με τη χαμηλή λειτουργία του θυρεοειδούς.
Μπορεί επίσης να προκύψουν επιπλέον συμπτώματα όπως κολπική ξηρότητα, φούσκωμα και ευαισθησία στο στήθος.

Και σαν αυτό να μην ήταν αρκετό, τα υπερβολικά οιστρογόνα αν αφεθούν ανεξέλεγκτα από την προγεστερόνη, μπορεί να επηρεάσουν τη δράση των θυρεοειδικών ορμονών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και αν ο θυρεοειδής είναι σε θέση να παράγει ποσότητα ορμονών αρκετή  για να συμβαδίσει με τις μεταβολικές ανάγκες του σώματος, οι θυρεοειδικές ορμόνες δε θα μπορούν να δρουν φυσιολογικά και τα κύτταρα του σώματος θα αντιμετωπίσουν μια κατάσταση υποθυρεοειδισμού.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά:
Μια χαμηλή λειτουργία του θυρεοειδούς οδηγεί σε μείωση των επιπέδων της προγεστερόνης. Αυτό θα προκαλέσει το ίδιο αποτέλεσμα, δημιουργώντας μια ανισορροπία στις ορμόνες καθώς θα οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων.
Εκτός από την παραγωγή των άβολων και εξουθενωτικών συμπτωμάτων, τα υπερβολικά οιστρογόνα είναι «τοξικά» για τη γυναίκα και μπορεί να οδηγήσoυν σε πιο σοβαρές καταστάσεις όπως ημικρανίες, ινομυώματα, κύστες των ωοθηκών, του μαστού και της μήτρας.

Ο υποθυρεοειδισμός έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας που επηρεάζει πολύ περισσότερους ανθρώπους από ό, τι προηγουμένως πιστεύαμε. Εκτιμάται ότι 1 στις 8 γυναίκες θα αναπτύξει κάποια πάθηση του θυρεοειδούς στη διάρκεια της ζωής της, κλινικά πιστεύεται ότι ο αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος.

Αν παρατηρήσετε λοιπόν κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα, απευθυνθείτε στον ενδοκρινολόγο σας… Οι πρώτες εξετάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον πλήρη έλεγχο του θυρεοειδούς και των ορμονών του φύλου!

Εδώ θα βρείτε περισσότερα για τη σχέση του θυρεοειδούς με τα οιστρογόνα.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, ειδικός ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος
www.endomed.gr

 


SD2

Έχω Χασιμότο! Όλα όσα πρέπει να γνωρίζω…

Το έτος 1912 ο γιαπωνέζος γιατρός Hakaru Hashimoto(1881 -1934) περιέγραψε για πρώτη φορά αυτή τη θυρεοειδίτιδα Χασιμότο, μια χρόνια φλεγμονή του θυρεοειδούς αδένα. Τιμής ένεκεν λοιπόν, δόθηκε το όνομά του σε αυτή τη νόσο.

Στη δυτική Ευρώπη έχει διαγνωστεί περίπου το 1-2% του πληθυσμού με αυτή τη νόσο. Ωστόσο υπολογίζεται ότι το 6-8% (δηλαδή ένας στους 14!) του πληθυσμού πάσχει, ενώ δεν το γνωρίζει. Οι γυναίκες νοσούν 8 έως 10 φορές πιο συχνά από ό,τι οι άνδρες. Η Hashimoto δεν κληρονομείται 100%, ωστόσο εφόσον νοσεί ένας στενός συγγενής, αυξάνονται οι πιθανότητες να νοσήσει κάποιο μέλος τις οικογένειας.

SD

 

Μια βασική εξέταση για τη διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Χασιμότο είναι η τιμή TSH (θυρεοειδοτρόπος ορμόνη). Η ορμόνη αυτή είναι ευαίσθητη και  ευμετάβλητη καθώς επίσης είναι αυτή που ωθεί το θυρεοειδή αδένα να παράγει της απαραίτητες θυρεοειδικές ορμόνες. Η ορμόνη αυτή καθοδηγείται και αυξάνεται από την υπόφυση, η οποία με αυτόν τον τρόπο «ενημερώνει» τον θυρεοειδή αδένα ότι πρέπει να παράγει περισσότερες ορμόνες. Όταν λοιπόν η τιμή της TSH είναι υψηλή, συχνά αυτό δείχνει μια υπολειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Όταν ο θυρεοειδής αδένας παράγει υπερβολικά πολλές ορμόνες, η τιμή της TSH πέφτει σε χαμηλά επίπεδα, υποδεικνύοντας συχνά έναν υπερθυρεοειδισμό.

Η TSH λοιπόν προάγει την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών Τ3 και Τ4.

Συχνά αυτές οι τιμές βρίσκονται στα κατώτερα όρια (ωστόσο συχνά εντός ορίων) όταν η TSH είναι ήδη υψηλή, γεγονός που ενδεχομένως να μαρτυρά μια «κρυφή» υπολειτουργία του αδένα.

 

Πώς προκαλείται ο υποθυρεοειδισμός;

Παλαιότερα υπήρχε η άποψη ότι ο υποθυρεοειδισμός προκαλείται μόνο από την έλλειψη ιωδίου, έτσι προστέθηκε ιώδιο σε αμέτρητα τρόφιμα. Ωστόσο, αυξήθηκαν οι φλεγμονές του θυρεοειδή!

Εφόσον πρόκειται για μια αυτοάνοση ασθένεια, προφανώς υπάρχει μια δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτοάνοσο νόσημα σημαίνει, ότι ο οργανισμός λανθασμένα αναπτύσσει αντισώματα ενάντια στο ίδιο το σώμα.  Στην προκειμένη περίπτωση ο οργανισμός παράγει αντισώματα κατά του θυρεοειδικού ιστού.  Αυτά τα αντισώματα (ονομάζονται Tg και ΤΡΟ-Ab)  μπορούν να ανιχνευτούν με αιματολογικές εξετάσεις.

Οι τιμές Τ3 και Τ4 σταδιακά πέφτουν, ενώ υπάρχει επαρκής ποσότητα ιωδίου για να παραχθούν, ωστόσο εφόσον ο θυρεοειδής υπολειτουργεί, δεν έχει τη δυνατότητα να τις παράγει. Η υπόφυση «επιμένει» να ανεβάζει την TSH «απαιτώντας» από το θυρεοειδή να παράγει τις απαραίτητες ορμόνες.

Στο υπερηχογράφημα φαίνονται πια τα αποτελέσματα της όλης διαδικασίας αυτής. Σε αντίθεση με την έλλειψη ιωδίου, όπου ο θυρεοειδής αυξάνει σε όγκο (βρογχοκήλη), στην προκειμένη περίπτωση του αυτοάνοσου υποθυρεοειδισμού ο  θυρεοειδής αδένας «χάνει» σε όγκο* και είναι εμφανή τα σημάδια της σταδιακής καταστροφής του αδένα.

Ενώ η Hashimoto θυρεοειδίτιδα διακρίνεται από συμπτώματα υποθυρεοειδισμού και τον εργαστηριακό έλεγχο (FT3, FT4, αντισώματα, υπερηχογράφημα) μια άλλη αυτοάνοση νόσος του θυρεοειδούς χαρακτηρίζεται από έντονα συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού – η νόσος Graves.

Η Hashimoto θυρεοειδίτιδα κατά τα αρχικά στάδια μπορεί πράγματι να προκαλέσει gravesσυμπτώματα υπερθυρεοειδισμού, τα οποία στα μετέπειτα στάδια υποχωρούν και αντίστοιχα εμφανίζονται τα συμπτώματα υποθυρεοειδισμού.

Η νόσος Graves ωστόσο είναι μια μόνιμη κατάσταση υπερθυρεοειδισμού με αυξημένα αντισώματα TSH-R-Ab (δηλαδή αντισώματα που συνδέονται στον υποδοχέα της TSH). Έντονο χαρακτηριστικό της νόσου Graves είναι η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια, όπου τα μάτια εξέχουν προς τα έξω  (περισσότερα βλ. εδώ)

 

Τα αίτια για την αύξηση των αυτοάνοσων νοσημάτων παραμένουν ακόμα ανεξήγητα

 

Γιατί αυξάνονται τα αυτοάνοσα νοσήματα; Η επιστήμη δεν έχει ακόμα ξεκάθαρη απάντηση σε αυτό το ερώτημα (βλ. Γιατί αρρωσταίνει κάποιο άτομο απο Hashimoto Θυρεοείδίτιδα).  Τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν περιορίζονται μόνο στα νοσήματα του θυρεοειδούς αδένα, αλλά και σε νοσήματα που πλήττουν άλλα όργανα, σχεδόν όλο τον οργανισμό π.χ. αρθρώσεις (ρευματοειδή αρθρίτιδα), έντερο (νόσος του Crohn), δέρμα (νευροδερματίτιδα, ψωριασική αρθρίτιδα) – ο κατάλογος όλο και αυξάνει, τα αυτοάνοσα νοσήματα γίνονται ολοένα και περισσότερα.

Όταν υπάρχει μια αυτοάνοση πάθηση (π.χ. Hashimoto Θυρεοειδίτιδα), αυξάνονται οι πιθανότητες να εμφανιστεί και δεύτερο αυτοάνοσο νόσημα.

Οι ειδικοί δεν έχουν καταλήξει ακόμα σε ομόφωνη απάντηση στο γιατί να υπάρχουν τόσα αυτοάνοσα και γιατί να αυξάνονται με ραγδαία ταχύτητα.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι στις  χώρες με «δυτικό τρόπο ζωής» αυξάνουν τα αυτοάνοσα νοσήματα με τρομακτικούς ρυθμούς. Σε χώρες όπου έως σήμερα μένανε πιστοί στις παραδόσεις και τώρα προσπαθούν να μιμηθούν τον δυτικό τρόπο ζωής (π.χ. οι χώρες της κεντρικής Αφρικής, όπου είναι μόδα να ζει κάποιος ως «επιτυχημένος λευκός») διαγράφεται ήδη μια σταδιακή αύξηση των αυτοάνοσων νοσημάτων.

Έτσι έχουν αναπτυχθεί πολλές θεωρίες:  Μια από αυτές ονομάστηκε «η Θεωρία της Ζούγκλας».  Όπου πιστεύεται ότι τα «υπερβολικά» στάνταρ υγιεινής του δυτικού κόσμου

bakterienfreiευθύνονται για τα αυτοάνοσα νοσήματα. Ενώ παλαιότερα τα παιδιά νοσούσαν από διάφορες λοιμώξεις, το ανοσοποιητικό σύστημα δυνάμωνε περισσότερο. Στις ημέρες μας  οι αντιβιώσεις και οι έλλειψη βακτηρίων, οδήγησαν το ανοσοποιητικό μας σύστημα σε μια γενική υπολειτουργία. Ως αποδείξεις φέρουν οι υποστηρικτές αυτής της θεωρίας την αύξηση αντισωμάτων IgE τα οποία ευθύνονται για πολλών ειδών αλλεργίες.

 

Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει την μεγάλη έλλειψη σημαντικών ουσιών. Σελήνιο, Βιταμίνη C, Βιταμίνη Ε, Βιταμίνη D και Βήτα-Καροτίνη που είναι τόσο απαραίτητες για ένα δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα και που είναι άκρως απαραίτητα αντιοξειδωτικά. (περισσότερα για τα αντιοξειδωτικά).

 

 

Η Hashimoto Θυρεοειδίτιδα δεν είναι πια σπάνια πάθηση

 Ας επιστρέψουμε και πάλι στη Hashimoto Θυρεοειδίτιδα. Κάποιοι γιατροί όταν ακούσουν για πρώτη φορά για την ασθένεια αυτή, ίσως την κατατάξουν στις σπάνιες περιπτώσεις, για τις οποίες θα πρέπει να μάθουν, να μελετήσουν και να δώσουν εξετάσεις για το πτυχίο, όμως ίσως να μην την συναντήσουν στην σταδιοδρομία τους. Κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει. Η Hashimoto Θυρεοειδίτιδα, δεν είναι πια μια σπάνια πάθηση.

Ποιες εργαστηριακές τιμές πρέπει να ελεγχθούν;

Είδαμε πιο πάνω την τιμή TSH η οποία ωθεί τον θυρεοειδή αδένα σε παραγωγή ορμονών. Όταν ο αδένας «αντιληφθεί» σωστά αυτήν την ώθηση παράγει επαρκή ποσότητα Τ4 και Τ3 τις οποίες εκχύει στην κυκλοφορία του αίματος. Οι ορμόνες αυτές με την σειρά τους ωθούν τον μεταβολισμό του οργανισμού στην ομαλή και σωστή λειτουργία. Δεν είναι ωστόσο μόνο ο οργανική υγεία  που επηρεάζεται από την ορθή λειτουργία του θυρεοειδούς, αλλά και η ψυχική.

Η λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα επηρεάζει και άλλους τομείς π.χ. την αύξηση της χοληστερίνης, ή μπορεί επίσης να είναι «συνένοχος» για την αρτηριοσκλήρωση.

Η ορμόνη Τ4 μεταβάλλεται από τον θυρεοειδή αδένα στην πιο ενεργή ορμόνη Τ3.

Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί το εξής:selenium

Η τιμή Τ3 μπορεί να είναι ιδιαίτερα χαμηλή, ενώ η τιμή Τ4 είναι φυσιολογική έως και αυξημένη ( η τιμή TSH μπορεί να είναι είτε αυξημένη είτε να υπάρχουν συμπτώματα υποθυρεοειδισμού.)

Εδώ προφανώς πρόκειται για μια δυσκολία του θυρεοειδούς αδένα, να μετατρέψει την Τ4 σε Τ3 – αυτό ενδεχομένως να μην γίνεται ούτε λόγου έλλειψης ιωδίου, ούτε εξ αιτίας της θυρεοειδίτιδας, αλλά εξ αιτίας της έλλειψης σεληνίου.

Το σελήνιο είναι η βασική ουσία που συμβάλει στην μετατροπή της Τ4 σε Τ3.

Μια έλλειψη σεληνίου, μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό, ενώ μπορεί να υπάρχει επαρκή ποσότητα ιωδίου και επαρκή ποσότητα Τ4 για την μετατροπή σε «δραστική» Τ3.

Σε αυτή τη περίπτωση λοιπόν, είναι χρήσιμη μια εξέταση για τυχόν έλλειψη σεληνίου.

 

 

Βασικές εξετάσεις σε περίπτωση υποψίας μιας Θυρεοειδίτιδας Hashimoto

TSH Απαραίτητο, επανεξέταση αν χρειαστεί μηνιαίως
T3, T4(FT3, FT4) Απαραίτητο, επανεξέταση αν χρειαστεί μηνιαίως
TG, TPO-Ab Απαραίτητο, επανεξέταση αν χρειαστεί ετησίως
Σελήνιο Συμπληρωματικά, επανεξέταση αν χρειαστεί στο τρίμηνο
Βιταμίνη D Συμπληρωματικά, επανεξέταση αν χρειαστεί στο τρίμηνο
Ομέγα-3-λιπαρά οξέα Συμπληρωματικά, επανεξέταση αν χρειαστεί στο τρίμηνο

 

Η τιμή της TSH είναι βεβαίως απαραίτητη και μπορεί σε συνδυασμό με τις άλλες εργαστηριακές τιμές να μας δείξει αν υπάρχει μια δυσλειτουργία του θυρεοειδή. (βλ. άρθρο «Όχι μόνο TSH”).

Συχνά θέτονται οι τιμές τις TSH από τα εργαστήρια μέσα σε λεγόμενα «φυσιολογικά όρια» τα οποία διαφέρουν ελάχιστα από εργαστήριο σε εργαστήριο.  Ωστόσο το «ιδανικό» όριο για κάθε άτομο προσωπικά διαφέρει.  Ας δούμε εδώ ένα παράδειγμα: Ένας ασθενής έχει τιμή TSH 3,2, ο γιατρός ίσως πει: “Πάρα πολύ ωραία! Η τιμή είναι στα φυσιολογικά όρια!» Ωστόσο, μπορεί ο ασθενής ήδη να βρίσκεται σε κατάσταση υποθυρεοειδισμού – ιδιαίτερα αν παρατηρούνται ήδη συμπτώματα υποθυρεοειδισμού.

Εδώ και λίγα χρόνια έχουν οριοθετηθεί εκ νέου οι «φυσιολογικές τιμές» της TSH, ωστόσο θα χρειαστεί αρκετός καιρός μέχρι να γίνει αυτή η γνώση αποδεκτή και να επικρατήσει ομοφωνία.

Τι συμβαίνει σε μια θυρεοειδίτιδα;

Ο παρακάτω πίνακας αναφέρει κάποια από τα συμπτώματα που μπορεί να προκληθούν από αυτό το μικρό και όμως τόσο απαραίτητο όργανο.

Συμπτώματα του υπερ- και υποθυρεοειδισμού:

 

Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός
Υπνηλία, κόπωση Αύξηση της όρεξης
Αύξηση σωματικού βάρους Απώλεια βάρους
Αίσθημα κρύου Εφίδρωση
Τάση κατάθλιψης, μείωση αποδοτικότητας Νευρικότητα, ευερεθιστότητα,  ανησυχία
Πόνοι στις αρθρώσεις Τρεμάμενα χέρια
Ξηρό και αφυδατωμένο δέρμα, ξηρά μαλλιά Υγρό δέρμα με έντονη τάση εφίδρωσης
Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, προβλήματα στον εμμηνορροϊκό κύκλο,  μυϊκή αδυναμία, αίσθημα κόμπου, βήχας, δυσκοιλιότητα, μειωμένη συγκέντρωση, αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης και αυξημένα τριγλυκερίδια

(Ενδιαφέρον είναι ότι η Hashimoto Θυρεοειδίτιδα μπορεί να εμφανιστεί με συμπτώματα και των δύο ομάδων.  Περισσότερα για τα συμπτώματα της διαβάστε εδώ)

Πολλά συμπτώματα είναι όμοια με το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (σύνδρομο Burnout).

Γι’ αυτό και συχνά μπορεί να υπάρξει εσφαλμένη διάγνωση.

Πολλά υπέρβαρα άτομα συχνά αναρωτιούνται γιατί δεν μπορούν να χάσουν βάρος, παρόλο που αγωνίζονται με χρόνιες δίαιτες και ορθή διατροφή.

Σε αυτές τις περιπτώσεις συστήνεται να ελεγχθεί και να ρυθμιστεί σωστά ο θυρεοειδής αδένας, καθώς το αυξημένο βάρος μπορεί να οφείλεται σε μια δυσλειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.

 

Θεραπεία της Hashimoto

 

  1. Αποφυγή πολύ ιωδιούχων τροφών.
    Δεν μπορεί δυστυχώς να αποφευχθεί η απόλυτη αποχή από ιώδιο, λόγου του ότι προστίθεται σε τόσα και τόσα τρόφιμα. Υπάρχει πλέον τόσο μεγάλη περιεκτικότητα ιωδίου σε ένα ποτήρι γάλα ή ένα αυγό που μπορούν να καλύψουν την ημερήσια ανάγκη ενός ενήλικα. (βλέπε άρθρο «Θυρεοειδής και Ιώδιο – Οι απαντήσεις που πάντα ψάχνατε!») Ωστόσο, καλό θα ήταν να αποφεύγεται το ιωδιούχο αλάτι και τα πολλά θαλασσινά.
  1. Λήψη της απαραίτητης δόσης θυρεοειδικών ορμονών για την επίτευξη σωστής ρύθμισης του θυρεοειδούς. Οι τιμές TSH, FT3, FT4 θα πρέπει να είναι σωστά ρυθμισμένες, σύμφωνα με την ευεξία του ασθενή. Πρέπει να δοθεί βάση, στο πως νιώθει ο ασθενής και όχι τόσο στο αν οι τιμές βρίσκονται ή όχι σε «φυσιολογικά όρια». (Περισσότερα διαβάστε εδώ)
  1. Επιπρόσθετη λήψη (μετά από αιματολογικό έλεγχο) Σεληνίου, Βιταμίνης D και Ω3-λιπαρά οξέων. Όπως επίσης κάλυψη των αναγκών του οργανισμού σε άλλες βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και μέταλλα, ισορροπημένη  διατροφή, πλούσια σε αντιοξειδωτικά, φυτικές ίνες, πρωτεΐνες κλπ.antioxidants

 

 

Συμπέρασμα: Να προσέχετε τον εαυτό σας και τους αγαπημένους σας με το να προσέχετε και να ελέγχετε τακτικά το θυρεοειδή σας.

 

*Σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να αυξηθεί ο όγκος του θυρεοειδή αδένα.

 

Οι παραπάνω πληροφορίες προέρχονται από το  άρθρο «Hashimoto Θυρεοειδίτιδα, η ασθένεια του λαού»  του κύριου

Dr. Volker Schmiedel,

Επικεφαλής γιατρός της παθολογικής κλινικής,

Ειδικός γιατρός για φυσική και ιατρική αποκατάσταση,

ομοιοπαθητική,

λέκτορας βιολογικής ιατρικής (Παν. του Μιλάνου) – μετάφραση Α.Α.

 

schilddruesen-erkrankung.de/hashimoto

 

 

 


tsh_bluttest

Όχι μόνο TSH!

«Έχω λάβει την διάγνωση για Hashimoto. Τώρα καλούμαι  να κάνω επαναληπτικές εξετάσεις. Ωστόσο, μου ζητήθηκε να ελέγξω μόνο την τιμή της TSH. Μήπως χρειάζεται να κάνω και κάποιες επιπλέον ορμονικές εξετάσεις;» – Μίνα

 

Η TSH είναι η ορμόνη που διεγείρει τον θυρεοειδή αδένα. Παράγεται από την υπόφυση και ελέγχει την παραγωγή των βασικών θυρεοειδικών ορμονών της T4 (θυροξίνη)  και της  Τ3 (τριιωδοθυρονίνη). (περισσότερα για το τι ακριβώς είναι η TSH καλύπτεται στο άρθρο «Τι είναι η TSH;» )

Η τιμή της TSH είναι σημαντική καθώς επηρεάζεται από τα επίπεδα των δύο αυτών ορμονών. Όταν για παράδειγμα ο θυρεοειδής δεν παράγει επαρκεί ποσότητα Τ4 και Τ3 η τιμή της TSH αυξάνει. Το σώμα μας λοιπόν, στέλνει μηνύματα μέσω τις αύξησης ή της μείωσης της TSH.

 

Τα άρθρα του hashimoto.gr έχουν αναφερθεί στο τι σημαίνει η αυξημένη (βλ. εδώ)  ή η πολύ χαμηλή (βλ. εδώ) τιμή της TSH!

SD

Ο θυρεοειδής αδένας, καθώς παράγει τις ορμόνες Τ3 και Τ4, αποθηκεύει ένα μεγάλο μέρος τους. Το υπόλοιπο μέρος αυτών των ορμονών το  απελευθερώνει στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτές οι «απελευθερωμένες» και στο αίμα αναβρισκόμενες ορμόνες είναι ουσιαστικά αυτές που χρησιμοποιούνται από τον οργανισμό. (για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε το άρθρο «Πως λειτουργεί ο θυρεοειδής μας; (με απλά λόγια)»

Οι ορμόνες αυτές που κυκλοφορούν «ελεύθερες» στο αίμα, ονομάζονται FT3 και FT4.

 

Γιατί είναι απαραίτητος ο τακτικός έλεγχος αυτών των ορμονών;

Ο οργανισμός καλύπτει τις ανάγκες του από τις ελεύθερες ή αλλιώς δραστήριες στο αίμα ορμόνες. Όταν αυτές μειωθούν δραστικά, αναγκάζεται να καλύπτει αυτές τις ανάγκες λαμβάνοντας από τις δεσμευμένες ή αποθηκευμένες ορμόνες.

Εφόσον αναγκάζεται  να λαμβάνει πλέον ορμόνες από τις ρεζέρβες που αποθήκευε «για ώρα ανάγκης» ο οργανισμός βρίσκεται ήδη σε μεγάλη στέρηση.

Συχνά αυτήν την στέρηση την δείχνει με μια αύξηση της ορμόνης TSH.

BE1

 

Ποιες ορμονικές τιμές θα πρέπει να ελέγχονται πάντα;

Οι γιατροί Dr. Lisa Demel και Dr. Georg Zettinig απαντούν ως εξής: « Η TSH κατευθύνει την παραγωγή των ορμονών Τ3 και Τ4, έτσι είναι βεβαίως απαραίτητη η τιμή της και πρέπει να ελέγχεται τακτικά. Ωστόσο είναι επίσης απαραίτητο να ελέγχονται και οι ελεύθερες τιμές FT3 και FT4 καθώς από αυτές διακρίνουμε την ποσότητα των ορμονών που δρουν πραγματικά μέσα στο σώμα και κατά επέκταση της πραγματικές ανάγκες του οργανισμού.»

Επιπλέον προτείνεται να ελέγχεται ο θυρεοειδής αδένας με υπερηχογράφημα.

Τα αντισώματα δεν κρίνεται απαραίτητο να ελέγχονται σε κάθε επαναληπτική αιματολογική εξέταση, ωστόσο είναι απαραίτητα για την διάγνωση μια αυτοάνοσης πάθησης του θυρεοειδούς αδένα. (περισσότερες πληροφορίες για τα αντισώματα διαβάστε εδώ)

Πέρα απο τις ορμονικές εξετάσεις και καθώς τα άτομα με αυτοάνοσο νόσημα παρουσιάζουν τακτικά ελλείψεις διαφόρων ουσιών στον οργανισμό θα ήταν ωφέλιμο να ελεγχθούν οι ασθενείς επιπλέον για τυχών ελλείψεις βιταμινών, ιχνοστοιχείων και μετάλλων.

Α.Α.

 

Κάποιες πληροφορίες από netdoktor.at, schilddruesenguide.de, kit-online.org, hashimoto-info.de

 

 


Young woman thinking with question mark circulation around her h

Τι είναι η TSH;

Εναλλακτικά ονόματα για την TSH : θυρεοτροπίνη, θυρεοειδοτρόπος ορμόνη

Τι είναι η TSH;

Η TSH είναι η ορμόνη διέγερσης του θυρεοειδούς αδένα, η οποία παράγεται και απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος από την υπόφυση.
Ελέγχει την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών, της θυροξίνης και της τριιωδοθυρονίνης από το θυρεοειδή αδένα, μέσω της σύνδεσης με συγκεκριμένους υποδοχείς που βρίσκονται στα κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα.
Η θυροξίνη (Τ4) και η τριιωδοθυρονίνη (Τ3) είναι απαραίτητες ορμόνες για τη διατήρηση του μεταβολικού ρυθμού του σώματος, τη λειτουργία της καρδιάς, τον έλεγχο των πεπτικών λειτουργιών, την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη συντήρηση των οστών.

Πώς ελέγχεται η έκκριση της TSH;

Η σύνδεση της TSH με τους υποδοχείς των θυρεοειδικών κυττάρων προκαλεί τα κύτταρα να παράγουν θυροξίνη και τριιωδοθυρονίνη και να τις απελευθερώσουν στην κυκλοφορία του αίματος.
Αν τα επίπεδα της θυροξίνης (Τ4) και της τριιωδοθυρονίνης (Τ3) στο αίμα είναι πολύ υψηλά, αυτές οι ορμόνες έχουν τη δυνατότητα να ασκούν αρνητική επίδραση στην υπόφυση και να της «στέλνουν το μήνυμα» να σταματήσει την παραγωγή της TSH.
Μπορούν επίσης να επηρεάσουν και να ελαττώσουν με αντίστοιχο μηχανισμό την παραγωγή της θυρεοεκλυτικής ορμόνης , της TRH.
Αυτή η ορμόνη παράγεται από τον υποθάλαμο και διεγείρει επίσης την υπόφυση για να παράγει και να απελευθερώσει την TSH.

Τι σημαίνει μια αυξημένη TSH;

Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να μετρήσει την ποσότητα της TSH στην κυκλοφορία.
H υψηλή TSH συνήθως υποδεικνύει ότι ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει την απαραίτητη ποσότητα ορμονών (Τ3 και Τ4), δηλαδή ότι υπάρχει μια υπολειτουργία του θυρεοειδούς αδένα που αποδίδεται με τον όρο υποθυρεοειδισμός.
Οι άνθρωποι με υπολειτουργία του θυρεοειδούς συχνά αισθάνονται κούραση, παρατηρούν μια αύξηση του σωματικού βάρους και μια δυσανεξία στο κρύο. O θυρεοειδής αδένας μπορεί να διογκωθεί και να σχηματιστεί βρογχοκήλη.
Περισσότερα για τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού διαβάστε εδώ.
Η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού έγκειται κυρίως στη λήψη των ορμονών του θυρεοειδούς με τη μορφή δισκίων με σκοπό την επαναφορά των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών στο φυσιολογικό. Αυτό επίσης θα φέρει και τη μείωση της TSH στην κυκλοφορία.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις έγκυες γυναίκες να κυμαίνονται τόσο η TSH όσο και οι θυρεοειδικές ορμόνες στα επιθυμητά επίπεδα ώστε να εξασφαλιστεί η υγιής ανάπτυξη των εμβρύων. Η ορμόνη διέγερσης του θυρεοειδούς (TSH) είναι μία από τις ορμόνες που προσδιορίζεται στα νεογέννητα.
Εξαιρετικά σπάνια υψηλή TSH παρατηρείται σε παρουσία αδενώματος της υπόφυσης.

Τι σημαίνει μια χαμηλή TSH;

Εάν η TSH στο αίμα είναι χαμηλή, είναι πολύ πιθανό ότι ο θυρεοειδής αδένας παράγει μεγάλα ποσά θυρεοειδικών ορμονών, δηλαδή ότι έχουν έναν υπερδραστήριο θυρεοειδή, κατάσταση που περιγράφεται με τον όρο υπερθυρεοειδισμός. Διαβάστε περισσότερα για τον υπερθυρεοειδισμό εδώ.
Αυτή η περίσσεια των θυρεοειδικών ορμονών προκαλεί μέσω της υπόφυσης την καταστολή παραγωγής της TSH, η οποία εμφανίζεται μειωμένη.
Οι άνθρωποι με έναν υπερδραστήριο θυρεοειδή έχουν τα αντίθετα συμπτώματα από ό, τι εκείνοι με υποθυρεοειδισμό, δηλαδή, χάνουν βάρος, παρουσιάζουν δυσανεξία στη ζέστη και μπορεί να αισθάνονται αίσθημα παλμών (φτερουγίσματα στο στήθος) ή άγχος.
Μπορεί επίσης να έχουν ένα ελαφρώς διογκωμένο θυρεοειδή αδένα.
Ανάλογα κλινικά συμπτώματα εμφανίζουν και άτομα με διαγνωσμένο υποθυρεοειδισμό που λαμβάνουν θυροξίνη, είτε σε δόση μεγαλύτερη από αυτή που πρέπει είτε μετά από αλλαγή της δοσολογίας. Περισσότερα για τις παρενέργειες της θυροξίνης διαβάστε εδώ.
Η θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού εξαρτάται από την αιτία του.
Σε σπάνιες περιπτώσεις χαμηλή TSH παρατηρείται επίσης σε κεντρικό υποθυρεοειδισμό, σε περίπτωση ανεπάρκειας της υπόφυσης λόγω υποπλασίας της υπόφυσης, ύπαρξης αδενώματος ή άλλου όγκου ή μετά από επεμβάσεις στην περιοχή της υπόφυσης.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη

 

Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο μας:  Έχω υψηλή TSH!


apple

Θυρεοειδής και μεταβολικό σύνδρομο

Τα επίπεδα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης TSH δε συνδέονται με την ανάπτυξη μεταβολικού συνδρόμου σε ασθενείς με αυξημένο δείκτη μάζας σώματος, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της αμερικανικής εταιρείας θυρεοειδούς αδένα.

«Το μεταβολικό σύνδρομο σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και διαβήτη τύπου 2», έγραψαν οι ερευνητές. «Η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς είναι επίσης ένας γνωστός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών παθήσεων, λόγω της επίδρασή της επί του μεταβολισμού των λιπιδίων και της αρτηριακής πίεσης. Σε παχύσαρκους ασθενείς, η TSH ορού τείνει να είναι υψηλότερη από ό, τι σε άτομα κανονικού βάρους «.

Η Swetha Kommareddy του Τμήματος Ενδοκρινολογίας και διαβήτη στο Boston Medical Center και οι συνεργάτες της εξέτασαν 3.447 ενήλικες (μέσος όρος ηλικίας 46,7 χρόνια και μέσος δείκτης μάζας σώματος 38,3) για να προσδιοριστεί η σχέση μεταξύ της TSH του ορού και του μεταβολικού συνδρόμου.

Οι ερευνητές όρισαν το μεταβολικό σύνδρομο με τις εξής παραμέτρους:

  • περίμετρος της μέσης ≥40 ίντσες σε άνδρες ή ≥35 ίντσες στις γυναίκες
  • τριγλυκερίδια του ορού ≥150 mg / dL ή λήψη φαρμακευτικής αγωγής για αυξημένα τριγλυκερίδια
  • HDL – χοληστερίνη <40 mg / dL στους άνδρες ή <50 mg / dL στις γυναίκες
  • αρτηριακή πίεση ≥130 mm Hg / 85 mm Hg ή λήψη αντιυπερτασικής αγωγής
  • γλυκόζη νηστείας ≥100 mg / dL ή λήψη φαρμακευτικής αγωγής για αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ή ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη ή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1c ≥5.7%

Ο επιπολασμός του μεταβολικού συνδρόμου ήταν 71,84% ανάμεσα στους συμμετέχοντες.

Η μέση TSH στον ορό ήταν υψηλότερη μεταξύ των συμμετεχόντων που διαγνώστηκαν με μεταβολικό σύνδρομο (1,405 mU / l) σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες χωρίς μεταβολικό σύνδρομο (1,36 mU / L).

Ωστόσο δεν παρατηρήθηκε σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα της TSH και τη παρουσίας του μεταβολικού συνδρόμου μετά την προσαρμογή κατά την ηλικία, το φύλο, τη φυλή, το μορφωτικό επίπεδο, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και την κατανάλωση ή όχι καπνού.

«Τα επίπεδα της TSH στον ορό δεν φαίνεται να αποτελούν παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου σε παχύσαρκα και υπέρβαρα άτομα», έγραψαν οι ερευνητές.

 

Ε. Γ.

Διαβάστε ακόμη:

Έχω θυρεοειδή. Πώς θα χάσω τα περιττά κιλά;

Θυρεοειδίτιδα Χασιμότο και δίαιτα


hypophse

Οι ορμόνες της υπόφυσης και η σημασία τους

H υπόφυση είναι ένα μικρό όργανο με μεγάλη σημασία για το μεταβολισμό.
Διαταραχές του αδένα της υπόφυσης μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ενδοκρινικές διαταραχές και έντονα συμπτώματα.
Η υπόφυση είναι έχει μέγεθος περίπου όσο ένα κεράσι και ζυγίζει περίπου ένα γραμμάριο. Βρίσκεται περίπου στο ίδιο επίπεδο με τη μύτη σε μια κοιλότητα των οστών, που αναφέρεται ανατομικά με τον όρο τουρκικό εφίππιο.

Η υπόφυση είναι κατασκευασμένη από δύο τμήματα, το πρόσθιο λοβό της υπόφυσης (HVL) και τον οπίσθιο λοβό (HHL), τα οποία συνδέονται μέσω του μίσχου της υπόφυσης με τον εγκέφαλο.
Οι δύο λοβοί είναι εντελώς διαφορετικοί, τόσο ως προς τη δομή και τη λειτουργία τους.

Η πρόσθια υπόφυση είναι ένας αδένας

Η πρόσθια υπόφυση μπορεί να θεωρηθεί ως ένας ανεξάρτητος αδένας του σώματος, γι αυτό το λόγο ονομάζεται και αδενοϋπόφυση. Εδώ παράγονται πολλές από τις ορμόνες που είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία του οργανισμού και στη συνέχεια, απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτές είναι οι εξής:

  • GH (αυξητική ορμόνη): προωθεί, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη των οστών και των οργάνων πριν από την εφηβεία.
  • ACTH (Αδρενοκορτικοτρόπος ορμόνη): διεγείρει τον φλοιό των επινεφριδίων να παράγει κορτιζόλη.
  • FSH (ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη): διεγείρει την ωρίμανση των ωοθυλακίων στη γυναίκα και την παραγωγή του σπέρματος στον άνδρα.
  • LH (ωχρινοτρόπος ορμόνη): παίζει ένα σημαντικό ρόλο μαζί με την FSH στη ρύθμιση του εμμηνορροϊκού κύκλου.Διαβάστε περισσότερα για την ωχρινοποιητική ορμόνη εδώ.
  • Προλακτίνη: διεγείρει την ανάπτυξη του μαστικού αδένα και την παραγωγή του μητρικού γάλακτος στη γαλουχία. Διαβάστε περισσότερα για την προλακτίνη εδώ.
  • TSH (θυρεοειδοτρόπος ορμόνη): διεγείρει τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα και την παραγωγή Τ3 και Τ4. Διαβάστε για την TSH εδώ.

Η οπίσθια υπόφυση είναι ένα τμήμα του εγκεφάλου
Η οπίσθια υπόφυση μπορεί να θεωρηθεί ως μια εγκόλπωση του εγκεφάλου και ως εκ τούτου καλείται επίσης και νευροϋπόφυση.
Είναι μέρος του μεγαλύτερου «κέντρου ελέγχου» την ορμονικής ισορροπίας, του υποθαλάμου. Ο υποθάλαμος είναι μια περιοχή του εγκεφάλου στην οποία σχηματίζεται μια ποικιλία ορμονών.
Στην οπίσθια υπόφυση αποθηκεύονται και απελευθερώνονται, σε περίπτωση ανάγκης, ορμόνες του υποθαλάμου που είναι σημαντικές για λειτουργίες όπως η αναπνοή, η πρόσληψη τροφής, η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Στην ίδια τη νευροϋπόφυση παράγονται επίσης ορμόνες, οι πιο σημαντικές είναι:

  • Οξυτοκίνη: ενεργοποιεί κατά τον τοκετό τις συσπάσεις της μήτρας, διεγείρει την έκκριση του γάλακτος στη μητέρα
  • ADH ή βαζοπρεσίνη ή αντιδιουρητική ορμόνη: ρυθμίζει μέσω της νεφρικής λειτουργίας τον όγκο υγρών του σώματος

Περίπλοκοι μηχανισμοί ελέγχουν την ορμονική ισορροπία

Ο υποθαλάμος και η υπόφυση σχηματίζουν μια λειτουργική μονάδα. Η υπόφυση μπορεί να θεωρηθεί ως «εκτελεστικό όργανο» του υποθαλάμου.
Σε αυτά τα όργανα σχηματίζονται οι βασικές ορμόνες που προκαλούν την απελευθέρωση άλλων ορμονών από  άλλους αδένες και τα όργανα στα οποία κάθε φορά απεθύνονται.

Για να διατηρηθούν τα επίπεδα ορμονών σε μια ισορροπία, υπάρχουν πολύπλοκοι μηχανισμοί ελέγχου. Όπως λειτουργεί ο θερμοστάτης ενός καλοριφέρ, για παράδειγμα, μπορεί ανάλογα με τη συγκέντρωση μιας συγκεκριμένου ορμόνης στην κυκλοφορία (συγκρίσιμα με τη θερμοκρασία ενός δωματίου), να ανασταλεί ή να διεγερθεί η λειτουργία της υπόφυσης ή του υποθαλάμου.

Διαταραχές του αδένα της υπόφυσης μπορεί να διαταράξουν την ορμονική  ισορροπία

Μεταξύ των νόσων που μπορεί να πλήξουν του αδένα της υπόφυσης, διαδραματίζουν οι όγκοι το σημαντικότερο ρόλο. Αλλά ακόμη και φλεγμονές ή ανωμαλίες στην ανάπτυξη του οργάνου μπορεί να εμφανιστούν και να επηρεάσουν τη λειτουργία του.
Οι όγκοι που προκύπτουν από τα κύτταρα του αδένα της υπόφυσης (αδενώματα της υπόφυσης) είναι συνήθως καλοήθεις, δηλαδή δε σχηματίζουν δευτερογενείς όγκους (μεταστάσεις). Διακρίνουμε αυτούς τους όγκους της υπόφυσης σε λειτουργικούς, δηλαδή ορμονικά – ενεργούς και μη λειτουργικούς όγκους, ανάλογα με το ο όγκος απελευθερώνει ορμόνες ή όχι.

Ορμονικά ενεργοί όγκοι της υπόφυσης

Στην περίπτωση την λειτουργικά ενεργών όγκων παράγονται ορμόνες υπερβολικά και ανεξέλεγκτα. Ανάλογα με την ορμόνη που υπερπαράγεται  εμφανίζονται πολύ διαφορετικά συμπτώματα.
Παραδείγματα είναι:

Η υπερπαραγωγή της αυξητικής ορμόνης προκαλεί για παράδειγμα τη νόσο που ονομάζεται μεγαλακρία ή ακρομεγαλία χέρια,  λόγω της προκαλούμενης μεγέθυνσης των ποδιών και των χεριών.
Υπερπαραγωγή της ACTH οδηγεί σε αυξημένη διέγερση του φλοιού των επινεφριδίων με αυξημένη έκκριση κορτιζόλης. H νόσος ονομάζεται νόσος του Cushing. Τα συμπτώματα είναι η αύξηση του σωματικού βάρους με ιδιάζουσα κατανομή και συσσώρευση λίπους στον αυχένα, το κορμό και την κοιλιακή χώρα. Χαρακτηριστικό του συνδρόμου είναι και το πανσεληνοειδές πρόσωπο, που οφείλεται σε συσσώρευση λίπους στην περιοχή του προσώπου.
Τα προλακτινώματα είναι οι πιο συχνοί καλοήθεις όγκοι της υπόφυσης.

Μη λειτουργικοί όγκοι της υπόφυσης

Ωστόσο, οι όγκοι της υπόφυσης, οι οποίοι δεν απελευθερώνουν ορμόνες μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε σοβαρά συμπτώματα. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι ο όγκος μέσω της ανάπτυξης του ασκεί πίεση στους παρακείμενες ιστούς του εγκεφάλου και με αυτόν τον τρόπο είναι επιβλαβής για σημαντικές εγκεφαλικές δομές.
Σε κίνδυνο είναι ιδιαίτερα το οπτικό νεύρο, το οποίο πορεύεται κοντά στην υπόφυση. Ένας τραυματισμός του νεύρου μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια οπτικού πεδίου, ακόμα και τύφλωση. Επίσης από τον όγκο μπορεί να επηρεάζονται άλλα τμήματα της ίδιας της υπόφυσης με αποτέλεσμα τη δυσλειτουργία της. Μπορεί για παράδειγμα να επηρρεαστεί η δυνατότητα της  υπόφυσης να παράγει όλες ή ορισμένες από τις παραπάνω ορμόνες (υποϋποφυσισμός), με τα αντίστοιχα κάθε φορά συμπτώματα.

 

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη