ψυχολογια

Πώς επιδρά ο θυρεοειδής στην ψυχολογία σου

Οι ψυχολογικές διαταραχές που συχνά συνοδεύουν τον υπερθυρεοειδισμό και τον υποθυρεοειδισμό, τις δύο συνηθέστερες διαταραχές του θυρεοειδούς, μας επιτρέπουν να λέμε ότι πολλές φορές οι νόσοι του θυρεοειδούς μιμούνται τις ψυχικές ασθένειες.

Οι άνθρωποι με υπερλειτουργία του θυρεοειδούς, με υπερθυρεοειδισμό, μπορεί να εμφανίζουν έντονη ανησυχία και εσωτερική ένταση, συναισθηματική αστάθεια, ευερεθιστότητα και ανυπομονησία, υπερβολική ευαισθησία στο θόρυβο και προβλήματα στον ύπνο.
Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να χάνουν την επαφή με την πραγματικότητα και να έχουν παραισθήσεις.

Από την άλλη, η υπολειτουργία του θυρεοειδούς, ο υποθυρεοειδισμός, μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή απώλεια του ενδιαφέροντος και της πρωτοβουλίας, σε επιβράδυνση των ψυχικών διεργασιών, σε φτωχή μνήμη για τα πρόσφατα γεγονότα, «ξεθώριασμα» της προσωπικότητας,
γενικότερη πνευματική φθορά, αδυναμία συγκέντρωσης, κατάθλιψη, και τελικά, εάν δεν ελεγχθεί, σε άνοια και μόνιμες επιβλαβείς επιδράσεις στον εγκέφαλο.

Στις περιπτώσεις της κάθε κατάστασης, δεν είναι λίγες φορές που ορισμένα άτομα έχουν διαγνωστεί λανθασμένα και αντιμετωπίζονται ανεπιτυχώς για ψυχωτικές διαταραχές.

Η ανίχνευση του προβλήματος του θυρεοειδούς περιπλέκεται από το γεγονός  ότι πολλά συμπτώματα του θυρεοειδούς είναι παρόμοια με εκείνα άλλων ασθενειών και ότι ο υποθυρεοειδισμός ειδικότερα συχνά αναπτύσσεται ύπουλα επί μεγάλο χρονικό διάστημα.
Είναι πολύ σημαντικό για τον ιατρό όταν κάποιος ασθενής εκφράζει τα παραπάνω συμπτώματα να διερευνήσει αν υπάρχει δυσλειτουργία του θυρεοειδούς!
Με τη θεραπεία των διαταραχών συνήθως οι νοητικές διεργασίες επιστρέφουν στο φυσιολογικό. Δυστυχώς κάποιες φορές τα συμπτώματα επιμένουν.

Η λειτουργία του θυρεοειδούς θα πρέπει να ελεγχθεί, επίσης, σε περιπτώσεις όπου πρέπει να ληφθούν ψυχιατρικά φάρμακα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το λίθιο, το φάρμακο που χρησιμοποιείται συνήθως για τη σταθεροποίηση της διάθεσης στη μανιοκατάθλιψη, μπορεί να προκαλέσει υποθυρεοειδισμό, ιδιαίτερα σε μεσήλικες γυναίκες.
Ο υποθυρεοειδισμός με τη σειρά του μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη, το πρόβλημα που η θεραπεία είχε ως στόχο να ανακουφίσει.

Περισσότερες πληροφορίες διαβάστε στα παρακάτω άρθρα:
Υπόθεση θυρεοειδής: Όταν τα συμπτώματα επιμένουν…
Κατάθλιψη, άγχος και θυρεοειδής
Εγκεφαλοπάθεια Χασιμότο
Όταν ο θυρεοειδής παίζει με το μυαλό και τη διάθεση

 

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη

 


cry3

Βλάπτει το κλάμα την υγεία μας;

Κάποια άτομα ντρέπονται να κλάψουν. Άλλοι πάλι εύχονται να μπορούσαν να κλάψουν μια φορά σωστά. Μερικοί πάλι συγκινούνται υπερβολικά εύκολα, έτσι το κλάμα γίνεται καθημερινό φαινόμενο γι αυτούς.

Τα μάτια μας παράγουν στη διάρκεια της ζωής μας περίπου 100 λίτρα δάκρυ. Το ανθρώπινο δάκρυ ζυγίζει περίπου 15 mg, υγραίνει τα μάτια και τα προστατεύει από εξωτερικούς εισβολείς. cry2Το δάκρυ περιέχει ορμόνες και άλατα όπως το ασβέστιο, το  κάλιο και το μαγγάνιο – γι αυτό έχει αλμυρή γεύση.

Τα δάκρυα μπορεί να αναβλύσουν όταν νιώθουμε αβοήθητοι, αδικημένοι, θυμωμένοι, όταν ξεπερνάμε τις δυνάμεις μας, όταν πονάμε και όταν συμπονάμε.

Το κλάμα και τα δάκρυα κάνουν καλό στην υγεία μας!

Πως γίνεται αυτό;

 

Κλάμα και συναισθήματα

Όποιος επιτρέπει στον εαυτό του να κλάψει όταν νιώθει την ανάγκη αυτή δεν καταπιέζει τα συναισθήματα όπως τη χαρά, τον φόβο, τη λύπη, το θυμό, την κούραση. Εφόσον ξεσπάσουν αυτά τα συναισθήματα δεν επηρεάζουν τόσο έντονα πια τις σκέψεις και τον συναισθηματικό μας κόσμο. Το κλάμα βοηθάει τον οργανισμό μας να προστατευτεί και να επεξεργαστεί τα έντονα συναισθήματα.
Το κλάμα φέρνει ένα αίσθημα απελευθέρωσης όμως και κόπωσης.  Ένα έντονο κλάμα ανεβάζει τους παλμούς και καταναλώνει ενέργεια, γι αυτό και μετά από ένα έντονο ξέσπασμα κλάματος κάποιος μπορεί να νιώθει αποκαμωμένος. Ίσως να θεωρείται ντροπιαστικό να κλαίει κάποιος δημοσίως άλλα χάρη της υγείας μας θα πρέπει να επιτρέπουμε στα δάκρυα να αναβλύσουν αβίαστα. Εφόσον στεγνώσουν θα μπορούσαμε να πούμε ότι «ξέπλυναν» κυριολεκτικά τα αρνητικά συναισθήματα.

 

Δάκρυα και πόνος

Το κλάμα επηρεάζει την παραγωγή ορμονών στον οργανισμό. Κάποιες από αυτές τις ορμόνες έχουν αναλγητικές ιδιότητες και περιέχονται  μέσα στα δάκρυα. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των ορμονών εκχύνεται στο αίμα μας και μας κάνουνε να νιώθουμε καλύτερα μετά από κλάμα.weinen Άλλωστε, και  τα μικρά παιδιά δεν κλαίνε όταν χτυπήσουν; Βέβαια, όσο μεγαλώνουμε ακούμε συχνά «σώπασε μη κλαίς, ολόκληρος άντρας/ολόκληρη γυναίκα είσαι» ή «μην είσαι κλαψιάρης/κλαψιάρα» . Βιολογικά ωστόσο το κλάμα είναι εντελώς φυσιολογικό. Στο σώμα μας λειτουργούν φυσιολογικοί  μηχανισμοί προστασίας. Όταν καταπιέζουμε αυτούς τους μηχανισμούς π.χ. με το να καταπιέζουμε το κλάμα συχνά επιταχύνεται το αντίθετο δηλαδή να αυξάνεται ο πόνος. Όταν λοιπόν χτυπήσει κάποιος και νιώθει να αναβλύζουν τα δάκρυα είναι καλό να τα αφήσει να κυλήσουν. Με τα δάκρυα απελευθερώνονται ουσίες που καταπραΰνουν τον πόνο και αυτές τις χρειάζεται το σώμα.

 

Δάκρυα και Άγχος

Όποιος κλαίει επειδή βρίσκεται κάτω από πίεση και νιώθει έντονο άγχος, σίγουρα έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου χρειάζεται επειγόντως ξεκούραση. Αυτό μπορεί να είναι ένα σύντομο συνειδητό διάλειμμα, όπως μια βόλτα και ένας περίπατος ή ένα 3-μερο ξεκούρασης στο χωριό ή ακόμα και μια αποχή από την εργασία για ένα χρονικό διάστημα. Τα άτομα που έχουν την ανάγκη να κλάψουν σε καταστάσεις πίεσης και άγχους  πρέπει να προσέξουν και να μην μικρολογήσουν το σημάδι αυτό που τους στέλνει ο οργανισμός τους.  Το σώμα παράγει με το κλάμα προλακτίνη, μια ορμόνη που καταπραΰνει και καθησυχάζει. Ιδανικότερο ωστόσο είναι να φροντίζουμε να ξεκουραζόμαστε τακτικά έτσι ώστε να μην αναγκαστεί το σώμα να ξεσπάσει με αυτό τον τρόπο προσπαθώντας να ανακουφίσει την ένταση που νιώθει.

Ενδιαφέρον είναι ότι σύμφωνα με έρευνες, οι άντρες που δεν επιτρέπουν στον εαυτό τους να κλάψει υποφέρουν ποσοστιαία περισσότερο από ασθένειες που προέρχονται από το έντονο στρες.

 

Δάκρυα και Hashimoto Θυρεοειδίτιδα

Το ψυχικό άγχος μπορεί να επηρεάσει βαθιά το ανοσοποιητικό σύστημα. Μπορεί να είναι το έναυσμα που θα ξεσπάσει μια αυτοάνοση νόσος  ή να είναι η αιτία για να χειροτερέψουν τα συμπτώματα της. Αυτοάνοσα νοσήματα όπως η Hashimoto Θυρεοειδίτιδα επηρεάζουν όλο το ορμονικό σύστημα με τις αυξομειώσεις των ορμονών κάτι που επιδρά άμεσα στην ψυχολογία. Αυτό εκφράζεται από τον ασθενή με κρίσεις δακρύων, ανησυχία, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη και άλλες παρόμοιες αντιδράσεις. Επίσης νιώθει ο ασθενείς για μεγάλο χρονικό διάστημα τα έντονα συμπτώματα που φέρνει η νόσος αυτή και τα οποία συχνά υποχωρούν μετά από ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό σίγουρα τον καταβάλει ψυχολογικά και ίσως προκαλέσει κλάμα.

 

cry

Κλάψτε ελεύθερα!

Τρελαίνονται πάλι οι ορμόνες σας και σας αναβλύζουν τα δάκρυα;  Μην τα συγκρατείτε, αφήστε τα να κυλήσουν και «ευχαριστηθείτε» το κλάμα. Επειδή το κλάμα κάνει καλό στην υγεία σας!

Μην ξεχνάτε μετά όμως να συγκεντρώνεστε και πάλι στα θετικά πράγματα στην ζωή – τα μικρά πράγματα που κάνουν την ζωή μας τόσο όμορφη – ένα χαμόγελο, οι ηλιαχτίδες, παιδάκια που παίζουν στο πάρκο…

 

A.A.

Κάποιες πληροφορίες από το βιβλίο «Ζώντας με Hashimoto Θυρεοειδίτιδα», Brakebusch, Heufelder.


depressed-woman

Κατάθλιψη, άγχος και θυρεοειδής

Η συσχέτιση μεταξύ της λειτουργίας του θυρεοειδούς και των ψυχιατρικών διαταραχών, ιδιαίτερα των διαταραχών της διάθεσης, έχει αναγνωριστεί από καιρό.
Οι γυναίκες βιώνουν στη διάρκεια της ζωής τους περιόδους με κατάθλιψη περίπου δύο φορές συχνότερα από ό, τι οι άνδρες.
Διάφοροι ορμονικοί παράγοντες προδιαθέτουν το γυναικείο φύλο στην κατάθλιψη, συμπεριλαμβανομένων των ορμονικών αλλαγών κατά την έμμηνο ρύση, την εγκυμοσύνη, την περίοδο μετά τον τοκετό, καθώς και την εμμηνόπαυση.
Οι διαταραχές στη λειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να επηρεάσουν επιπρόσθετα τον κόσμο των συναισθημάτων και τη νοητική λειτουργία.

Τόσο η περίσσεια και όσο και η ανεπάρκεια των θυρεοειδικών ορμονών μπορεί να προκαλέσουν ανωμαλίες στη διάθεση και νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις, διαταραχές που κυμαίνονται από την ήπια κατάθλιψη και το άγχος έως και την απροκάλυπτη ψύχωση.

Η δυσφορία, το άγχος, η ευερεθιστότητα, η συναισθηματική αστάθεια και η μείωση της συγκέντρωσης αποτελούν τα κλασικά νευροψυχιατρικά συμπτώματα που εμφανίζονται στον υπερθυρεοειδισμό και τη θυρεοτοξίκωση. Ωστόσο, οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν συμπτώματα που μιμούνται αυτά των καταθλιπτικών διαταραχών όπως απάθεια, υπνηλία και ψευδοάνοια. Οι διαταραχές άγχους σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού αναφέρονται στο 60% των ασθενών περίπου ενώ οι καταθλιπτικές διαταραχές εμφανίζονται στο 31 σε 69% των ασθενών.

Από την άλλη πλευρά, ασθενείς που πάσχουν από υποθυρεοειδισμό επιδεικνύουν συχνά χαρακτηριστικά κατάθλιψης, γνωστικής δυσλειτουργίας, απάθειας, μειωμένης λίμπιντο και ψυχοκινητικής επιβράδυνσης.
Σε σοβαρές μορφές του υποθυρεοειδισμού, τα κλινικά συμπτώματα μπορεί να μιμηθούν αυτά της μελαγχολικής κατάθλιψης και της άνοιας.
Ωστόσο, υπάρχει δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τη σύνδεση του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού με γνωστικές δυσλειτουργίες και συναισθηματικές διαταραχές, ιδιαίτερα την κατάθλιψη, αν και πρόσφατα, μια επικράτηση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων αναφέρθηκε στο 63% ενός ιταλικού πληθυσμού με υποκλινικό υποθυρεοειδισμό.
Σημείωση: Ως υποκλινικός υποθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται η κατάσταση στην οποία στα εργαστηριακά ευρήματα η TSH είναι αυξημένη, ενώ οι ορμόνες του θυρεοειδούς (Τ3 και Τ4) στα φυσιολογικά επίπεδα.

Επιπλέον, οι Bauer et al. έδειξαν ότι τα επίπεδα της TSH σε περίπτωση υποθυρεοειδισμού συσχετίζονται με τη βαρύτητα των παραπάνω συμπτωμάτων.
Σε μια άλλη μελέτη αναφέρθηκε μάλιστα μια συσχέτιση μεταξύ της θυρεοειδίτιδας του Hashimoto, χωρίς να να έχουν παρουσιαστεί απαραίτητα λειτουργικές διαταραχές του θυρεοειδούς, και της
εμφάνισης αγχώδους διαταραχής.
Πρέπει όμως επίσης να σημειωθεί ότι σε ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με θυροξίνη, μετά από διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Χασιμότο ή άλλης μορφής υποθυρεοειδισμού, τα ψυχολογικά συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν ακόμη και όταν επιτευχθεί μια ευθυρεοειδική κατάσταση. Η διαταραγμένη ψυχολογική ευεξία σε αυτά τα άτομα μπορεί να σχετίζεται με την εμφάνιση των γενετικών πολυμορφισμών στο γονίδιο D2, καθώς και το γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη μεταφοράς των θυρεοειδικών ορμονών OATPC1.
Περισσότερα για αυτούς τους παράγοντες διάβασε εδώ.


Ο θυρεοειδής στους ασθενείς με κατάθλιψη

Περίπου δέκα έως 15 τοις εκατό των ατόμων με κατάθλιψη, από την άλλη, έχουν μια μη διαγνωσμένη ανεπάρκεια θυρεοειδικών ορμονών. 
Μια κατάσταση «υποθυρεοειδισμού του εγκεφάλου», ενώ συστηματικά μπορεί να υπάρχει, εργαστηριακά τουλάχιστον, ευθυρεοειδισμός, έχει ωστόσο προταθεί για τους ασθενείς με κατάθλιψη, στους οποίους η λειτουργία του θυρεοειδούς εμφανίζεται φυσιολογική. Αυτό θα μπορούσε να προκύψει από ανωμαλίες στον υποδοχέα των θυρεοειδικών ορμονών ή στη μεταφορά τους, είτε ακόμη και στην πρόσληψή τους στον εγκέφαλο και τα νευρωνικά κύτταρα. Ορισμένα δε αντικαταθλιπτικά φαίνεται να αυξάνουν τη μετατροπή  της Τ4 σε «δραστική» Τ3 στον εγκέφαλο, προκαλώντας έτσ βελτίωση των συμπτωμάτων.

Στο 20% των ασθενών με κατάθλιψη μάλιστα έχει παρατηρηθεί αυξημένος τίτλος αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων, ποσοστό αρκετά υψηλότερο σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό.

Αν έχετε λοιπόν ήδη διαγνωστεί με κατάθλιψη συζητήστε το με το γιατρό σας και κάντε έναν έλεγχο της λειτουργίας του θυρεοειδούς όπως και έναν έλεγχο για την ύπαρξη αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων.
Σύμφωνα εξάλλου με την Αμερικανική Ένωση Κλινικών Ενδοκρινολόγων, «Η ύπαρξη ενός υποκλινικού ή κλινικού υποθυρεοειδισμού πρέπει να εξετάζεται σε κάθε ασθενή με κατάθλιψη».


Το σημαντικότερο για τους ασθενείς με υποθυρεοειδισμό που εμφανίζουν και συμπτώματα όπως αλλαγές στη διάθεση, άγχος και συναισθηματική ευμεταβλητότητα  είναι η σωστή ρύθμιση της θυρεοειδικής λειτουργίας. Κάποιες φορές όμως, ακόμη και όταν τα εργαστηριακά ευρήματα είναι στα «επιθυμητά» επίπεδα, τα συμπτώματα επιμένουν.

Αν ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία ασθενών να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι και ότι «δεν είναι όλα μόνο στο μυαλό»!
Κάντε εδώ το τεστ που προτείνουν οι επιστήμονες και δείτε αν κινδυνεύετε από κατάθλιψη!

 

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, ειδικός ενδοκρινολογος Θεσσαλονικη
www.endomed.gr

 


puzzle brain

Όταν ο θυρεοειδής παίζει με το μυαλό και τη διάθεση…

Έχω υποθυρεοειδισμό και δε νιώθω καλά, δεν έχω διάθεση για τίποτα, μου φαίνονται όλα δύσκολα, δεν μπορώ να βρω πουθενά τη χαρά, η ζωή μου έχει αλλάξει προς το χειρότερο…
Αρκετοί από εκείνους που υποφέρουν από υποθυρεοειδισμό έχουν περάσει ή περνούν αυτή τη φάση, ακόμα και αν παίρνουν κανονικά το χαπάκι τους, ακόμη και αν έχουν «φυσιολογικές τιμές»…
Γιατί όμως;

Σε μια κλινική μελέτη με τη χρήση ΡΕΤ (pozitron emission tomography) εντοπίστηκαν πράγματι ειδικές διαφορές στο κεντρικό νευρικό σύστημα σε ασθενείς με εμφανή και λανθάνοντα υποθυρεοειδισμό, σε σύγκριση με υγιή άτομα, οι οποίες υποχώρησαν μετά από θεραπεία με θυροξίνη.

Αυτές οι διαφορές ήταν εμφανείς σε περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν και είναι υπεύθυνες για την υποδοχή των νευρικών ερεθισμάτων, για τη γνώση, το συναίσθημα και τη μνήμη, όπως η αμυγδαλή, ο ιππόκαμπος και η πρόσθια έλικα του προσαγωγίου.
Διαπιστώθηκε, επίσης, μια ενδιαφέρουσα συσχέτιση μεταξύ αυτής της ειδικής δραστηριότητας στο κεντρικό νευρικό σύστημα και της βαρύτητας των σωματικών ενοχλημάτων κατά την κρίση του γιατρού και του ασθενούς.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες υποθέσεις τώρα ξέρουμε ότι υπεύθυνα για τη μεταφορά των θυρεοειδικών ορμονών στον εγκεφαλικό φλοιό και τους νευρώνες είναι συγκεκριμένα μόρια-μεταφορείς.
Επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο στη μετατροπή της Τ4 σε Τ3 παίζουν τα ένζυμα που ονομάζονται δεϊωδινάσες.
Τα παραπάνω εγείρουν το ερώτημα του κατά πόσον τυχόν γενετικές αλλοιώσεις στα υπεύθυνα γονίδια για τους σε μεταφορείς των θυρεοειδικών ορμονών και τις δεϊωδινάσες οδηγούν σε διαφορές στον μεταβολισμό των ορμονών στον εγκέφαλο.

Ερευνητές έδειξαν ότι πολυμορφισμοί στην πρωτεΐνη μεταφοράς των θυρεοειδικών ορμονών OATP1C1 συσχετίζονται με τα επιπέδα της Τ3 του ορού. Επιπλέον, ήταν σε θέση να αποδείξουν ότι ανάλογα με το γονότυπο του μορίου της OATP1C1  εμφανίζονταν κλινικά σημαντικές διαφορές στα συμπτώματα κατάθλιψης και την ποιότητα της ζωής σε ασθενείς που λάμβαναν ήδη θεραπεία υποκατάστασης με θυροξίνη.

Μια βρετανική μελέτη κατέδειξε ακόμη, ότι οι πολυμορφισμοί στο γονίδιο της δεΐωδινάσης D2 σε ασθενείς που λάμβανουν θυροξίνη συσχετίζονται επίσης με διαφορές στην ποιότητα της ζωής.

Αυτές οι παρατηρήσεις μπορεί να αντιπροσωπεύουν μία πιθανή, μοριακή και οπωσδήποτε ατομικά διαφορετική εξήγηση για τις νευρογνωστικές  και νευροψυχικές εκδηλώσεις της δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς και ως εκ τούτου θα μπορούσαν να  αποτελούν μία από τις αιτίες της διαφορετικής απόκρισης ή της μη βελτίωσης των συμπτωμάτων σε ασθενείς που λαμβάνουν θυροξίνη, με διάγνωση θυρεοειδίτιδας Hashimoto ή άλλης μορφής υποθυρεοειδισμού.

 

Eυαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, ειδικός ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος
www.endomed.gr

 

Διαβάστε ακόμη:

Πώς επιδρά ο θυρεοειδής στην ψυχολογία σου;
Υπόθεση Θυρεοειδής: όταν τα συμπτώματα επιμένουν
Κατάθλιψη, άγχος και θυρεοειδής