prolactin

Υψηλή προλακτίνη! Ποια συμπτώματα προκαλεί;

Τι είναι η υπερπρολακτιναιμία και τι η προλακτίνη;

Η υπερπρολακτιναιμία είναι η κατάσταση στην οποία ένα άτομο έχει υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα της ορμόνης προλακτίνης στο αίμα.
Η κύρια λειτουργία της προλακτίνης είναι η παραγωγή γάλακτος από το μαστό μετά τον τοκετό. Υψηλά επίπεδα προλακτίνης είναι φυσιολογικά στην εγκυμοσύνη.
Η προλακτίνη επηρεάζει επίσης τα επίπεδα των ορμονών του φύλου (οιστρογόνα και τεστοστερόνη) σε γυναίκες και άνδρες.
Τα οιστρογόνα αποτελούν βασικό ρυθμιστή της προλακτίνης και έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν την παραγωγή και την έκκριση της προλακτίνης από την υπόφυση.
Μελέτες έχουν δείξει μικρή αύξηση της προλακτίνης στην κυκλοφορία στο στάδιο του αναπαραγωγικού κύκλου, όπου τα επίπεδα οιστρογόνων είναι στο υψηλότερο σημείο τους. Αυτό συμβαίνει επίσης κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη, δεδομένου ότι υψηλότερα επίπεδα προλακτίνης είναι απαραίτητα για να προκληθεί η γαλουχία.
Η προλακτίνη παράγεται από την υπόφυση.

Γιατί μπορεί να έχω υψηλή προλακτίνη;

Κοινή αιτία της υπερπρολακτιναιμίας είναι ένα αδένωμα της υπόφυσης, που στην περίπτωση αυτή ονομάζεται προλακτίνωμα. Ο όγκος αυτός παράγει υψηλά επίπεδα της προλακτίνης. Τα αδενώματα αυτά μπορεί να είναι μεγάλα ή μικρά και είναι συνήθως καλοήθη.
Μεγάλοι όγκοι μπορεί επίσης να προκαλέσουν πονοκεφάλους, προβλήματα όρασης, ή και τα δύο. Τα προλακτινώματα εμφανίζονται πιο συχνά στις γυναίκες.
Διαβάστε περισσότερα για την υπόφυση και τα προλακτινώματα εδώ.

Ορισμένα φάρμακα μπορεί επίσης να αυξήσουν τα επίπεδα της προλακτίνης:
φάρμακα για την υψηλή αρτηριακή πίεση (όπως οι αναστολείς των διαύλων ασβεστίου),
για την κατάθλιψη (τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά και SSRI),
φάρκακα για τις γαστρίτιδες (Η2-ανταγωνιστές),
για τις καούρες και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (μετοκλοπραμίδη) αλλά και
για σοβαρές διαταραχές της ψυχικής υγείας.

Ο υποθυρεοειδισμός ή υπολειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί επίσης να επηρεάσει τα επίπεδα της προλακτίνης, καθώς η έκκριση της προλακτίνης βρίσκεται υπό το μερικό έλεγχο της ΤRH, η οποία αυξάνεται στον υποθυρεοειδισμό.

Άλλες  σπάνιες αιτίες αυξημένης προλακτίνης περιλαμβάνουν τραυματισμούς στο στήθος ή το θωρακικό τοίχωμα, άλλους όγκους και ασθένειες που επηρεάζουν την υπόφυση καθώς και χρόνιες παθήσεις του ήπατος και των νεφρών.
Μερικές φορές, η αιτία για την υπερπρολακτιναιμία δεν είναι δυνατό να εντοπιστεί!

Ποια είναι τα συμπτώματα όταν κάποιος έχει υψηλή προλακτίνης;

Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορεί να εμφανίζουν υπογονιμότητα, μειωμένη λίμπιντο / μειωμένη διάθεση για σεξ και απώλεια οστικής μάζας.
Επιπλέον, οι γυναίκες μπορεί να παρατηρούν δυσπαρευνία (πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή),  προβλήματα με την έμμηνο ρύση /περίοδο, κυρίως αμηνόρροια ή ολιγομηνόρροια, δηλαδή μεγάλα χρονικά διαστήματα μεταξύ των περιόδων.

Η γαλακτόρροια, δηλαδή η έκκριση γάλακτος από τη θηλή, εκτός από την περίοδο της κύησης, είναι ένα σύμπτωμα που οδηγεί στον ενδοκρινολόγο πολλές γυναίκες.
Μια αυξημένη τριχοφυΐα στις γυναίκες μπορεί επίσης να οφείλεται σε υπερέκκριση προλακτίνης.

Πώς γίνεται η διάγνωση της υπερπρολακτιναιμίας;

Μια εξέταση αίματος αρκεί για την ανίχνευση της αυξημένης προλακτίνης.
Εάν τα επίπεδα της προλακτίνης είναι υψηλά, συνήθως εξετάζονται ακόμη μία φορά, μαζί με τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών.
Ο ενδοκρινολόγος σας θα σας ρωτήσει για το ιατρικό ιστορικό, τα σχετικά συμπτώματα και τη χρήση φαρμάκων.
Εάν υπάρχει υποψία προλακτινώματος, μια μαγνητική τομογραφία του εγκεφάλου και της υπόφυσης είναι συχνά το επόμενο βήμα.

Ποια είναι η θεραπεία της υπερπρολακτιναιμίας;

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.
Μερικοί άνθρωποι με υψηλά επίπεδα προλακτίνης, αλλά με λίγα ή καθόλου συμπτώματα, δε χρειάζονται καμία θεραπεία.
Οι επιλογές για τη θεραπεία όγκων της υπόφυσης περιλαμβάνουν:
– Φάρμακα για τη μείωση της παραγωγής προλακτίνης.
– Χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του όγκου, συνήθως σε περίπτωση που τα φάρμακα δεν υπήρξαν αποτελεσματικά ή εάν ο όγκος επηρεάζει την όραση.

Τα φαρμακευτικά σκευάσματα, όπως η βρωμοκρυπτίνη και η καβεργολίνη, χρησιμοποιούνται επίσης για τη θεραπεία της υπερπρολακτιναιμίας χωρίς γνωστή αιτία.

Ο υποθυρεοειδισμός αντιμετωπίζεται με χορήγηση θυροξίνης.
Όταν αντιμετωπιστεί ο υποθυρεοειδισμός, αναμένεται να επιστρέψουν και τα επίπεδα της προλακτίνης στο φυσιολογικό. Αν αυτό δε συμβεί, θα πρέπει να αναζητηθεί άλλη αιτία για την υψηλή προλακτίνη.

 

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, ειδικός ενδοκρινολόγος –  www.endomed.gr