targetradioactivity

Θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο: ενδείξεις και παρενέργειες

H θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο (RAI) χρησιμοποιείται για την καταστροφή του θυρεοειδικού ιστού που τυχόν δεν έχει αφαιρεθεί με τη χειρουργική επέμβαση που έγινε για τη θεραπεία ορισμένων τύπων καρκίνου του θυρεοειδούς. Η θεραπεία καταστρέφει μεν το θυρεοειδικό ιστό αλλά δε βλάπτει άλλους ιστούς του σώματος.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης για τη θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού, σε άτομα που έχουν καλοήθεις όζους του θυρεοειδούς που παράγουν περίσσεια θυρεοειδικών ορμονών και πάσχουν από τη νόσο του Graves.

Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο βελτιώνει το ποσοστό επιβίωσης των ασθενών με θηλώδη ή θυλακιώδη καρκινώματα του θυρεοειδούς, που έχουν εξαπλωθεί στον τράχηλο ή άλλα μέρη του σώματος και αυτή η θεραπεία είναι πλέον συνήθης πρακτική σε τέτοιες περιπτώσεις. 

Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του αναπλαστικού και του μυελώδους καρκινώματος του θυρεοειδούς επειδή αυτοί οι τύποι του καρκίνου δεν προσλαμβάνουν ιώδιο.

Για να είναι η θεραπεία με το ιώδιο πιο αποτελεσματική, οι ασθενείς πρέπει να έχουν υψηλά επίπεδα θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) στο αίμα, καθώς έτσι ο θυρεοειδικός ιστός και τα καρκινικά κύτταρα που τυχόν έχουν απομείνει, προσλαμβάνουν περισσότερο το ραδιενεργό ιώδιο.

Εάν έχει αφαιρεθεί ο θυρεοειδής, ένας τρόπος για να αυξηθούν τα επίπεδα της TSH είναι να μη λάβει ο ασθενής θυρεοειδικές ορμόνες για αρκετές εβδομάδες μετά την επέμβαση.
Αυτό προκαλεί υποθυρεοειδισμό, που με τη σειρά του προκαλεί την υπόφυση να απελευθερώσει περισσότερο TSH. Αυτός ο εκούσιος υποθυρεοειδισμός είναι προσωρινός, αλλά συχνά προκαλεί συμπτώματα όπως κόπωση, κατάθλιψη, αύξηση βάρους, δυσκοιλιότητα, μυϊκούς πόνους και μειωμένη συγκέντρωση.

Ένας άλλος τρόπος για να αυξηθούν τα επίπεδα της TSH πριν από τη θεραπεία με ιώδιο είναι να λάβει ο ασθενής σε ενέσιμη μορφή ανασυνδυασμένη TSH (Thyrogen). Αυτό το φάρμακο χορηγείται καθημερινά για 2 ημέρες, με τη θεραπεία με ιώδιο να ακολουθεί την 3η ημέρα.

Οι περισσότεροι γιατροί συστήνουν επίσης ότι ο ασθενής πρέπει να ακολουθήσει μια δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε ιώδιο για 1 ή 2 εβδομάδες πριν από τη θεραπεία.

Κίνδυνοι και παρενέργειες.
Τι να περιμένω μετά τη θεραπεία;

Το σώμα του ασθενούς θα εκπέμπει ακτινοβολία για κάποιο χρονικό διάστημα μετά από τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο. Ανάλογα με τη δόση του ραδιενεργού ιωδίου που χρησιμοποιείται, ίσως χρειαστεί να παραμείνει στο νοσοκομείο για μερικές ημέρες, σε ένα ειδικό δωμάτιο απομόνωσης ώστε να αποτραπεί η έκθεση άλλων ατόμων στην ακτινοβολία.

Για να αποφεύγεται η έκθεση των άλλων ανθρώπων στη ραδιενέργεια, είναι σημαντικό να ακολουθηθούν οι οδηγίες του πυρηνικού ιατρού προσεκτικά, που θα δώσει οδηγίες για το πόσο πρέπει να μείνει μακριά από τα μέλη της οικογένειας ο ασθενής, πόσο καιρό θα πρέπει να κοιμάται μόνος του.

Μέσα σε λίγες μέρες, το ραδιενεργό ιώδιο αποβάλλεται από το σώμα με τα ούρα και το σάλιο. Το διάστημα που θα γίνει αυτό θα εξαρτηθεί από τη δόση που έχετε λάβει και την ηλικία του ασθενούς. Οι νέοι απαλλάσσονται από το ραδιενεργό ιώδιο ταχύτερα από τους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αισθάνονται διαφορετικά μετά τη θεραπεία.
Οι βραχυπρόθεσμες παρενέργειες της θεραπείας με ραδιενεργό ιώδιο μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Οίδημα στον τράχηλο
  • Ναυτία και έμετο
  • Οίδημα και ευαισθησία των σιελογόνων αδένων
  • Ξηροστομία
  • Αλλαγές στη γεύση
  • Ξηροφθαλμία. Αν φοράτε φακούς επαφής, ρωτήστε το γιατρό σας πόσο καιρό θα πρέπει να μην τους χρησιμοποιείτε.

Η θεραπεία μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστη περίοδο για κάποιο διάστημα μετά τη θεραπεία, πολλοί γιατροί συστήνουν ότι οι γυναίκες πρέπει να αποφύγουν την εγκυμοσύνη για 6 μήνες έως ένα χρόνο μετά τη θεραπεία. Δεν έχουν παρατηρηθεί αρνητικές επιδράσεις σε παιδιά που γεννήθηκαν από γονείς που έλαβαν ραδιενεργό ιώδιο στο παρελθόν.

Αν είστε έγκυος, δε θα πρέπει να λάβετε ραδιενεργό ιώδιο.
Αυτό το είδος της θεραπείας μπορεί να βλάψει το θυρεοειδή του εμβρύου ή να εκθέσει το έμβρυο στη ραδιενέργεια. Δεν πρέπει να θηλάζετε το μωρό σας, αφού έχετε υποβληθεί σε θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο. Ρωτήστε το γιατρό σας πότε είναι ασφαλές να θηλάσετε.

Ταξιδεύοντας μετά τη θεραπεία

Οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο και θέλoυν να ταξιδέψουν 3 έως 4 ημέρες μετά τη θεραπεία, είναι σημαντικό να προετοιμαστούν για τυχόν προβλήματα που μπορεί να έχουν με την ασφάλεια των αεροδρομίων, καθώς ενδέχεται λόγω του ραδιενεργού ιωδίου, να ενεργοποιούνται τα μηχανήματα ανίχνευσης ακτινοβολίας στο αεροδρόμια για μια εβδομάδα ως 10 ημέρες μετά τη θεραπεία.

Μιλήστε στον ενδοκρινολόγο σας εάν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους και τα οφέλη της θεραπείας σας.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος – Θεσσαλονίκη
www.endomed.gr