dhea

Τι είναι η δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA) και γιατί είναι σημαντική;

Τι είναι η δεϋδροεπιανδροστερόνη;

Η δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA) είναι μία πρόδρομος ορμόνη που σημαίνει ότι έχει μικρή βιολογική επίδραση από μόνη της. Ωστόσο, με τα κατάλληλα ένζυμα μετατρέπεται σε άλλες ορμόνες, όπως την τεστοστερόνη και την οιστραδιόλη.
Η δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA) παράγεται από τη χοληστερόλη κυρίως στο εξωτερικό στρώμα των επινεφριδίων, γνωστό ως φλοιός των επινεφριδίων, αν και παράγεται επίσης από τους όρχεις και τις ωοθήκες σε μικρές ποσότητες.
Κυκλοφορεί στο αίμα, κυρίως συνδεδεμένη με θείο, σχηματίζοντας τη θειική δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA-S), γεγονός που εμποδίζει την ορμόνη να διασπαστεί.
Στις γυναίκες, η δεϋδροεπιανδροστερόνη (DHEA) είναι μια σημαντική πηγή οιστρογόνων στο σώμα: παρέχει περίπου το 75% των οιστρογόνων πριν από την εμμηνόπαυση και το 100% των οιστρογόνων στο σώμα μετά την εμμηνόπαυση.

Η παραγωγή της δεϋδροεπιανδροστερόνης αυξάνεται σταδιακά από την ηλικία περίπου δέκα ετών, κορυφώνεται κατά τη διάρκεια της τρίτης δεκατίας και μειώνεται σταδιακά σε μεγαλύτερη ηλικία.
Η δεϋδροεπιανδροστερόνη, επίσης παράγεται σε μικρές ποσότητες από τον εγκέφαλο, αν και ο ακριβής ρόλος της δεν έχει αποσαφηνιστεί.

Τα επίπεδα DHEA και DHEA- S δε προσδιορίζονται σε τακτική βάση.
Μπορεί να προσδιοριστούν, για παράδειγμα, όταν μια γυναίκα παρουσιάζει όπως αμηνόρροια, υπογονιμότητα ή υπερτρίχωση.

Μια υψηλή τιμή DHEA τι σημαίνει;

Γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών και υπερτρίχωση όπως και τα παιδιά με συγγενή υπερπλασία των επινεφριδίων πολύ πιθανό να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα θειικής δεϋδροεπιανδροστερόνης / δεϋδροεπιανδροστερόνης.
Επιπλέον, τα επίπεδα μπορεί να αυξηθεί σε άτομα με καρκίνο των επινεφριδίων, αν και σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για πολύ μεγαλύτερες ποσότητες DHEA- S.

Τα υψηλά επίπεδα της δεϋδροεπιανδροστερόνης έχουν επίσης συνδεθεί με τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης κατάθλιψης, καρδιαγγειακών παθήσεων, ακόμα και θανάτου σε μερικές μελέτες.
Ορισμένοι έχουν προτείνει μάλιστα τη λήψη συμπληρωμάτων DHEA, θεωρώντας τη «ελιξίριο της νεότητας».
Kάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι η λήψη από το στόμα DHEA αυξάνει το πάχος του ανώτερου στρώματος του δέρματος σε ηλικιωμένους.

Μερικοί αθλητές λαμβάνουν επίσης δεϋδροεπιανδροστερόνη με σκοπό την αύξηση της μυϊκής μάζας και δύναμης. Σοβαρές παρενέργειες από τη λήψη τεχνητά κατασκευασμένης δεϋδροεπιανδροστερόνης έχουν αναφερθεί και η χρήση της έχει απαγορευτεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Αντι-Ντόπινγκ.
Ωστόσο, η άσκηση και ο περιορισμός των θερμίδων έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν τα επίπεδα της φυσικής δεϋδροεπιανδροστερόνης στο σώμα.

Από το 2000, η λήψη δεϋδροεπιανδροστερόνης σε συνδυασμό με γοναδοτροπίνες έχει χρησιμοποιηθεί στα πλαίσια της αντιμετώπισης της γυναικείας υπογονιμότητας.

Η χαμηλή DHEA στις εξετάσεις τι σημαίνει;

Χαμηλά επίπεδα δεϋδροεπιανδροστερόνης έχουν συνδεθεί με μικρότερη διάρκεια ζωής στους άνδρες, αλλά όχι στις γυναίκες.
Τα μειωμένα επίπεδα δεϋδροεπιανδροστερόνης έχουν συσχετιστεί επίσης με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου σε άνδρες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Στις γυναίκες, τα χαμηλά επίπεδα της δεϋδροεπιανδροστερόνης συνδέονται σύμφωνα με έρευνες με χαμηλή λίμπιντο, μειωμένη οστική πυκνότητα και την εμφάνιση οστεοπόρωσης. Ωστόσο, η λήψη των εμπορικά διαθέσιμων συμπληρωμάτων στην περίπτωση αυτή είναι αμφιλεγόμενη καθώς υπάρχει ανησυχία για πιθανές παρενέργειες.
Mειωμένα επίπεδα DHEA-S μπορεί να οφείλονται ακόμη σε υποθυρεοειδισμό, ανεπάρκεια του φλοιού των επινεφριδίων ή σε υπολειτουργία / ανεπάρκεια της υπόφυσης.

Μετά από μελέτες έχει υποστηριχθεί τα τελευταία χρόνια η λήψη DHEA στα πλαίσια μεταξύ άλλων της κατάθλιψης, της οστεοπόρωσης, του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου, της στυτικής δυσλειτουργίας, της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, της ινομυαλγίας και του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης όπως και για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης και την καθυστέρηση της διαδικασίας της γήρανσης.
Χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για να επιβεβαιωθεί η χρησιμότητα της χορήγησης DHEA στις παραπάνω περιπτώσεις.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη