χασιτοξίκωση θυρεοειδίτιδα χασιμότο

Χασιτοξίκωση: όταν ο θυρεοειδής έχει δύο πρόσωπα…

H χασιτοξίκωση (hashitoxicosis) είναι μια αυτοάνοση διαταραχή του θυρεοειδούς στην οποία μπορεί να συμβαίνουν μεταβολές των θυρεοειδικών ορμονών τόσο προς την κατεύθυνση του υποθυρεοειδισμού όσο και προς αυτήν του υπερθυρεοειδισμού σχεδόν ταυτόχρονα ή να παρατηρούνται αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα και σε αυτό ακριβώς οτο γεγονός μπορεί να οφείλονται τα όποια «φυσιολογικά» αποτελέσματα στο βιοχημικό έλεγχο του θυρεοειδούς.

 

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, ειδικά στις ΗΠΑ, ο όρος «hashitoxicosis» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια περίπτωση αυτοάνοσης νόσου του θυρεοειδούς, στην οποία υπάρχει ουσιαστικά επικάλυψη της νόσου του Graves και της θυρεοειδίτιδας του Hashimoto, ωστόσο η χασιτοξίκωση είναι πιο πιθανό να παρουσιαστεί στα πρώιμα στάδια του αυτοάνοσου υποθυρεοειδισμού:

Καθώς τα κύτταρα του θυρεοειδούς καταστρέφονται από τα αυτοαντισώματα, οι θυρεοειδικές ορμόνες που είναι αποθηκευμένες σε αυτά απελευθερώνονται μαζικά, προκαλώντας υποτροπιάζοντα συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού.

Τα σημαντικότερα κλινικά συμπτώματα στις φάσεις αυτές μπορεί να είναι η απώλεια βάρους (συχνά συνοδεύεται από αυξημένη όρεξη), το άγχος, η δυσανεξία στη ζέστη, η κόπωση, η τριχόπτωση, η γενική αδυναμία, η υπερκινητικότητα, η ευερεθιστότητα, το αίσθημα απάθειας, η κατάθλιψη, η πολυουρία, η πολυδιψία και η αυξημένη εφίδρωση.
Επιπρόσθετα, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν αίσθημα παλμών και καρδιακές αρρυθμίες, δύσπνοια, απώλεια της λίμπιντο, ναυτία, έμετο και διάρροιες.
Τα συμπτώματα αυτά, όταν η κύρια διαταραχή είναι η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο, μπορεί να εναλλάσσονται με τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού και της αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας, που μπορείτε να βρείτε εδώ.


Στο ορό των ασθενών με χασιτοξίκωση μπορεί εκτός από τα αντισώματα κατά της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (αντι – ΤPO) να εντοπίζονται και αντισώματα κατά του υποδοχέα της TSH  (TSI ή TSHR – Αb).

Τα αντισώματα κατά του υποδοχέα της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH), ονομάζονται επίσης «ανοσοσφαιρίνες διεγέρσεως του θυρεοειδούς», είναι αυτοαντισώματα που μπορεί να είναι διεγερτικά, ανασταλτικά ή δεσμευτικά.

Τα διεγερτικά αντισώματα του υποδοχέα της θυρεοτροπίνης διεγείρουν την παραγωγή κυκλικής μονοφωσφορικής αδενοσίνης, η οποία με τη σειρά της προκαλεί την απελευθέρωση θυροξίνης (Τ4) και τριιωδοθυρονίνης (Τ3), με επακόλουθο την εμφάνιση συμπτωμάτων υπερθυρεοειδισμού.

Τα ανασταλτικά αντισώματα του υποδοχέα της TSH αποτρέπουν τη θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH) από τη σύνδεση με τον υποδοχέα της, με αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων υποθυρεοειδισμού.
Τα δεσμευτικά αντισώματα του υποδοχέα της TSH συνδέονται με ή κοντά στον υποδοχέα της TSH στα κύτταρα του θυρεοειδούς, παρεμβαίνοντας έτσι στη δράση της TSH στη θέση του υποδοχέα της.

Έτσι, τα αντισώματα κατά υποδοχέων της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης μπορεί να υπάρχουν σε διάφορους τύπους αυτοάνοσων νοσημάτων του θυρεοειδούς.
Το κυρίαρχο είδος των αντισωμάτων βοηθάει στη διαφορική διάγνωση και την αναγνώριση του είδους της νόσου που υπάρχει.

Στις περισσότερες περιπτώσεις χασιτοξίκωσης, εντοπίζονται στο ορό των ασθενών τόσο δεσμευτικά όσο και διεγερτικά αντισώματα κατά του υποδοχέα της TSH, προκαλώντας τις παροδικές και εναλλασσόμενες περιόδους υποθυρεοειδισμού και υπερθυρεοειδισμού.


Σε οποιοδήποτε άτομο με γενετική προδιάθεση να αναπτύξει αυτοάνοση νόσο του θυρεοειδούς μπορεί να αναπτυχθεί Χασιτοξίκωση. Δεν είναι ασυνήθιστο για τα άτομα αυτά να βρεθούν να πάσχουν από τη νόσο του Graves, θυρεοειδίτιδα Hashimoto, από πρωτογενές μυξοίδημα και χασιτοξίκωση σε διαφορετικές χρονικές στιγμές της ζωής τους.
Ανάλογα με τα θυρεοειδικά αυτοαντισώματα που είναι παρόντα και υπερισχύουν σε κάθε χρονική στιγμή, μπορεί να εκδηλωθεί οποιαδήποτε από τις παραπάνω θυρεοειδικές διαταραχές.
Γι αυτό το λόγο η διάγνωση της χασιτοξίκωσης μπορεί να είναι περίπλοκη.
Ωστόσο, ο υπέρηχος του θυρεοειδούς μπορεί να αποδειχθεί επίσης χρήσιμο εργαλείο στη διαφορική διάγνωση μεταξύ της «Hashitoxicosis» και της νόσου του Graves και η διαφορική διάγνωση βασίζεται κυρίως στο βαθμό της αγγείωσης του θυρεοειδικού παρεγχύματος.
H θεραπεία, σε περίπτωση διάγνωσης της χασιτοξίκωσης, είναι κυρίως συμπτωματική και κατευθύνεται από ειδικό ενδοκρινολόγο.

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD
Ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος
www.endomed.gr

woman-with-question-mark

Γιατί έχω υποθυρεοειδισμό;

Όταν o θυρεοειδής μας δεν παράγει αρκετές ορμόνες, η ισορροπία των χημικών αντιδράσεων και διεργασιών στο σώμα μας μπορεί να διαταραχθεί.
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός, σε σχήμα πεταλούδας αδένας που βρίσκεται στη βάση του λαιμού, ακριβώς κάτω από το μήλο του Αδάμ.
Οι ορμόνες που παράγονται από το θυρεοειδή αδένα – η τριιωδοθυρονίνη (Τ3) και η θυροξίνη (Τ4) – έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην υγεία και επηρεάζουν όλες τις πτυχές του μεταβολισμού. Ελέγχουν το ρυθμό με τον οποίο το σώμα μας χρησιμοποιεί τα λίπη και υδατάνθρακες, βοηθούν στον έλεγχο της θερμοκρασίας του σώματος και επηρεάζουν το ρυθμό της καρδιάς και βοηθούν στη ρύθμιση της παραγωγής των πρωτεϊνών.

Ο υποθυρεοειδισμός προκύπτει όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αρκετές ορμόνες και μπορεί να οφείλεται στα ακόλουθα:

Αυτοάνοσος υποθυρεοειδισμός / Θυρεοειδίτιδα Χασιμότο

Εκείνοι που αναπτύσσουν μια ιδιαίτερη φλεγμονή του θυρεοειδούς γνωστή ως θυρεοειδίτιδα του Hashimoto, υποφέρουν από την πιο κοινή αιτία του υποθυρεοειδισμού.
Οι αυτοάνοσες διαταραχές συμβαίνουν όταν το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει αντισώματα που επιτίθενται ενάντια στους ίδιους τους ιστούς του σώματος.
Ορισμένοι πιστεύουν ότι ένας ιός ή ένα βακτήριο μπορεί να προκαλέσει αυτήν την αντίδραση, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι οι αυτοάνοσες νόσοι έχουν γενετικό υπόβαθρο.
Το πιο πιθανό είναι ότι οι αυτοάνοσες ασθένειες προκύπτουν από περισσότερους από έναν παράγοντες.
Όταν εκδηλώνεται η θυρεοειδίτιδα του Χασιμότο, τα αντισώματα αυτά επηρεάζουν την ικανότητα του θυρεοειδούς να παράγει ορμόνες.
Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο μας: Έχεις Χασιμότο, υποθυρεοειδισμό ή και τα δύο;

Υποθυρεοειδισμός μετά από θεραπεία για υπερθυρεοειδισμό

Οι άνθρωποι που παράγουν περίσσεια θυρεοειδικών ορμονών (υπερθυρεοειδισμός) συχνά λαμβάνουν θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο ή με αντιθυρεοειδικά φάρμακα με σκοπό την ομαλοποίηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμο υποθυρεοειδισμό.

Υποθυρεοειδισμός μετά από χειρουργική επέμβαση στο θυρεοειδή

Η αφαίρεση συνόλου ή μεγάλου μέρους του θυρεοειδούς αδένα μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών.

Υποθυρεοειδισμός μετά από ακτινοθεραπεία

Η ακτινοβολία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του καρκίνου στην περιοχή του κρανίου ή του τραχήλου μπορεί να επηρεάσει το θυρεοειδή αδένα οδηγώντας σε υποθυρεοειδισμό.

Υποθυρεοειδισμός και φάρμακα

Η λήψη ορισμένων φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει υποθυρεοειδισμό.
Ένα τέτοιο φάρμακο είναι το λίθιο, το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ορισμένων ψυχιατρικών διαταραχών.
Η λήψη αμιοδαρόνης, ορισμένων αντιεπιληπτικών φαρμάκων και ιντερφερόνης επίσης ενδέχεται επίσης να επηρεάσει τη λειτουργία του θυρεοειδούς.
Αν λαμβάνετε φάρμακα, ρωτήστε το γιατρό σας σχετικά με την επίδρασή τους στο θυρεοειδή αδένα.

Υποθυρεοειδισμός και λοιμώξεις

Διάφορες ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις μπορεί να βλάψουν προσωρινά το θυρεοειδή αδένα. Η υποξεία θυρεοειδίτιδα, για παράδειγμα, μια φλεγμονή του θυρεοειδούς που πιστεύεται ότι προκαλείται από διάφορους ιούς, μπορεί σπάνια να αποτελέσει αιτία μόνιμου υποθυρεοειδισμού.

Λιγότερο συχνά, ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκύψει από τα ακόλουθα:

Συγγενής υποθυρεοειδισμός

Μερικά μωρά γεννιούνται με ελαττωματικό θυρεοειδή αδένα και άλλα με παντελή έλλειψή του.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο θυρεοειδής αδένας δεν αναπτύσσεται κανονικά για άγνωστους λόγους, αλλά μερικά παιδιά εμφανίζουν μια κληρονομική μορφή της διαταραχής.
Τα περισσότερα κράτη έχουν υιοθετήσει για το λόγο αυτό τον έλεγχο του θυρεοειδούς στα νεογνά.
Για τις διαταραχές του θυρεοειδούς στην παιδική ηλικία θα βρείτε περισσότερα εδώ.

Υποθυρεοειδισμός και διαταραχή της υπόφυσης

Μια σχετικά σπάνια αιτία του υποθυρεοειδισμού είναι η αποτυχία του αδένα της υπόφυσης να παράγει αρκετή ποσότητα θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH).
Διαβάστε για την υπόφυση και τη σημασία της εδώ.

Υποθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη

Μερικές γυναίκες αναπτύσσουν υποθυρεοειδισμό κατά τη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη (υποθυρεοειδισμός μετά τον τοκετό), συχνά επειδή αναπτύσσονται αντισώματα ενάντια στο θυρεοειδή αδένα.
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο άρθρο μας Θυρεοειδίτιδα μετά τον τοκετό.
Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, ο υποθυρεοειδισμός στη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνει τον κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού και προεκλαμψίας – μια κατάσταση που προκαλεί μια σημαντική αύξηση της αρτηριακής πίεσης μιας γυναίκας κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων μηνών της εγκυμοσύνης.
Μπορεί επίσης να επηρεάσει σοβαρά το αναπτυσσόμενο έμβρυο.

Υποθυρεοειδισμός και έλλειψη ιωδίου

Το ιχνοστοιχείο ιώδιο – που απαντάται κυρίως στα θαλασσινά, τα φύκια, τα φυτά που καλλιεργούνται σε χώμα πλούσιο σε ιώδιο και το ιωδιούχο αλάτι – είναι απαραίτητο για την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών. Σε ορισμένα μέρη του κόσμου, η ανεπάρκεια σε ιώδιο είναι κοινό πρόβλημα αλλά η προσθήκη του ιωδίου στο επιτραπέζιο αλάτι έχει ουσιαστικά οδηγήσει στο να εξαλειφθεί αυτό το πρόβλημα στις αναπτυγμένες χώρες.
Ωστόσο, η πρόσληψη μεγάλης ποσότητας ιωδίου μπορεί να προκαλέσει υποθυρεοειδισμό.

 

Ευαγγελια Γιαζιτζογλου MD, Ενδοκρινολογος – Διαβητολογος, Θεσσαλονικη
www.endomed.gr

 


Start_With_Why

Έχεις υποθυρεοειδισμό, Χασιμότο ή και τα δύο;

Παίρνουμε μηνύματα από αναγνώστες που λένε ότι έχουν υποθυρεοειδισμό, αλλά δεν έχουν Hashimoto. Αλλά συχνά μπορεί να έχουν και τα δύο και να μην το ξέρουν!
Ποια είναι τελικά η διαφορά μεταξύ του υποθυρεοειδισμού και της θυρεοειδίτιδας Hashimoto;
Ο υποθυρεοειδισμός είναι εξ ορισμού μια κλινική κατάσταση που προκαλείται από χαμηλά επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών στο σώμα.
Τα χαμηλά επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών μπορεί να προκύψουν λόγω έλλειψης ιωδίου, χειρουργικής αφαίρεσης του θυρεοειδούς, υπερβολικής χρήσης φαρμάκων καταστολής του θυρεοειδούς, λόγω καταστολής της υπόφυσης ή λόγω ασθένειας του θυρεοειδούς.

Οι περισσότερες περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού στην Ευρώπη προκαλούνται από τη θυρεοειδίτιδα Χασιμότο, ένα αυτοάνοσο νόσημα.
Ενώ όμως αυτοί που πάσχουν από υποθυρεοειδισμό αργά ή γρήγορα το ανακαλύπτουν, λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν ότι πάσχουν από Χασιμότο!
Ότι έχουν μια αυτοάνοση πάθηση!
Τις πιο πολλές φορές, ένα άτομο θα πρέπει να διαγνωστεί με Χασιμότο αφού έχει ήδη διαγνωστεί με υποθυρεοειδισμό.
Έτσι θα έχει τόσο Hashimoto όσο και υποθυρεοειδισμό.

Πολλοί ασθενείς επίσης λένε ότι έχουν εξετάσει επανειλημμένα τις τιμές του θυρεοειδούς, αλλά όλα έχουν βγει «κανονικά». Επειδή ίσως ποτέ να μην έχουν κάνει τις συγκεκριμένες εξετάσεις για τη διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Hashimoto!
Η αυτοάνοση επίθεση στο θυρεοειδή αναπτύσσεται δεκαετίες πριν αυτό γίνει εμφανές στις εργαστηριακές τιμές με υποθυρεοειδισμό, με αποτέλεσμα κάποιος να μπορεί να υποφέρει από τα συμπτώματα της Hashimoto χρόνια πριν από την οριστική διάγνωση με υποθυρεοειδισμό και την έναρξη θεραπείας.

Στην ιδανική περίπτωση,  θα πρέπει να γίνεται η διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Hashimoto πριν τη διάγνωση του υποθυρεοειδισμού.
Με αυτόν τον τρόπο θα ξέρει εκείνος που έχει Hashimoto ότι είναι σε κίνδυνο για να αναπτύξει υποθυρεοειδισμό!

Ποιοι είναι οι πληθυσμοί υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη θυρεοειδίτιδας Hashimoto;

Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto πλήττει πολύ συχνά οικογένειες και είναι 5-8 φορές πιο συχνή στις γυναίκες, ως εκ τούτου, όλοι αυτοί που έχουν Hashimoto ή / και υποθυρεοειδισμό θα πρέπει να ενθαρρύνουν τις κόρες, τις αδελφές, τις μητέρες, τις θείες και τις γιαγιάδες εξεταστούν, ειδικά αν βρίσκονται στην εφηβεία, την περίοδο της εγκυμοσύνης και την περι-εμμηνόπαυση, τις τρεις πιο «επικίνδυνες» ηλικίες για έρθουν οι ανωμαλίες του θυρεοειδούς στην επιφάνεια.
Μόνο και μόνο επειδή η κατάσταση είναι πιο συχνή στις γυναίκες, δεν σημαίνει ότι οι άνδρες δεν επηρεάζονται και δεν πρέπει να εξετάζονται!
Διαβάστε για το ρόλο που παίζει η κληρονομικότητα στη Χασιμότο εδώ.


 

Λοιπόν, πώς γίνεται η διάγνωση της Hashimoto;

Ο υπέρηχος του θυρεοειδούς αδένα καθώς και ειδικές εξετάσεις αίματος χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Χασιμότο.
Στις περισσότερες περιπτώσεις θυρεοειδίτιδας Hashimoto, οι εξετάσεις αίματος θα αποκαλύψουν έναν ή δύο τύπους αντι-θυρεοειδικών αντισωμάτων.
Διαβάστε περισσότερα για τα αντισώματα αυτά εδώ!

Αυτά τα αντισώματα μπορεί να «δουλεύουν» ύπουλα για πολλά χρόνια πριν να ανιχνευθεί μια μεταβολή στην τιμή της TSH, πολλές φορές όταν πια ο θυρεοειδής αδένα έχει καταστραφεί σε ένα σημείο όπου δεν θα είναι πλέον σε θέση να παράγει αρκετές ορμόνες του θυρεοειδούς.

Έτσι, ο προσυμπτωματικός έλεγχος των αντισωμάτων κατά του θυρεοειδούς είναι πάντα ζωτικής σημασίας σε περίπτωση υπόνοιας νόσου του θυρεοειδούς.

 Ποιες συγκεκριμένες εξετάσεις πρέπει να γίνονται για τη διάγνωση της θυρεοειδίτιδας Hashimoto;

1) TSH : Μια ορμόνη της υπόφυσης που ανταποκρίνεται σε χαμηλές / υψηλές ποσότητες των κυκλοφορούντων ορμονών του θυρεοειδούς.
Διαβάστε για την TSH περισσότερα εδώ.
2) Αντιθυρεοειδικά Αντισώματα: Διαβάστε περισσότερα εδώ.
3) Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς: Σε ένα μικρό ποσοστό αυτών που έχουν Hashimoto, αλλά δεν ανιχνεύονται αντισώματα κατά του θυρεοειδούς στο αίμα. Κάνοντας ένα υπερηχογράφημα θυρεοειδούς μπορεί o ενδοκρινολόγος σας να θέσει τη διάγνωση!
4) Ελεύθερες τιμές Τ3 και Τ4:
Οι τιμές των θυρεοειδικών ορμονών που κυκλοφορούν «ελεύθερες», δηλαδή όχι δεσμευμένες σε ειδικά πρωτεϊνικά μόρια στο αίμα.

Προσοχή! Όταν αυτές  είναι χαμηλές, αλλά η τιμή της TSH εντός των φυσιολογικών ορίων, αυτό μπορεί να οδηγήσει το γιατρό σας να υποπτεύεται ένα σπάνιο είδος του υποθυρεοειδισμού, μια κατάσταση που είναι γνωστή ως κεντρικός υποθυρεοειδισμός.

Σας γεννήθηκαν απορίες; Ελάτε να τις συζητήσουμε στο forum του hashimoto.gr!

Διαβάστε ακόμη τα σχετικά άρθρα:

Διάγνωση Χασιμότο και αντισώματα

Αντισώματα κατά της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (αντι- ΤΡΟ)

 

Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD, Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη
w
ww.endomed.gr